คณะรัฐมนตรีรับทราบตามที่กระทรวงการคลังรายงานเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และแนวทางการทบทวนการอนุมัติให้กันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน ว่าตามที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้กระทรวงการคลังอนุมัติให้ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน โดยมีเงื่อนไขว่า ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจต้องเร่งรัดดำเนินการเพื่อให้สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ ภายในระยะเวลา 60 วัน นับแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2544 เพื่อให้ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจที่ไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในปีงบประมาณ มีระยะเวลาในการดำเนินการจัดซื้อหรือจัดจ้าง ด้วยวิธีสอบราคาหรือวิธีประกวดราคา โดยไม่ต้องใช้วิธีพิเศษด้วยเหตุจำเป็นเร่งด่วน นั้น
กระทรวงการคลังจึงเสนอรายงานดังกล่าวสรุปได้ดังนี้
1. ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2544 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง (นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์) มุ่งเน้นในการดำเนินนโยบายการคลังเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยอาศัยการใช้จ่ายเงินงบประมาณภาครัฐ (Government expenditure)เป็นตัวหลักในการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจ ดังนั้น การใช้จ่ายเงินงบประมาณของหน่วยงานภาครัฐในแต่ละปีควรจะมีแผนการใช้จ่ายเงินที่ชัดเจน เป็นไปตามเวลาที่กำหนด เพื่อให้ได้ผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมและกระจายเม็ดเงินสู่ระบบอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เจ้าของปัจจัยทุกระดับได้รับรายได้และสามารถใช้จ่ายเงินต่อไป ซึ่งจะเป็นการกระตุ้นความต้องการ (Demand) ของระบบเศรษฐกิจให้มากขึ้น ดังนั้น เพื่อให้ส่วนราชการเร่งก่อหนี้ผูกพันและใช้จ่ายเงินงบประมาณตามแผนงาน/โครงการ ในแต่ละปีงบประมาณให้เสร็จสิ้นโดยเร็ว หากงาน/โครงการใด ที่ส่วนราชการไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทัน ก็ไม่เห็นควรให้กันเงินไว้เบิกเหลื่อมปี เพราะจะกระทบต่อการเบิกจ่ายเงินงบประมาณในปีปัจจุบัน (ปี พ.ศ. 2545) ให้ล่าช้าออกไป จึงไม่ให้มีการกันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ไว้เบิกเหลื่อมปี กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน รวมถึงงบประมาณที่จัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตามโครงการถ่ายโอนงาน/กิจกรรม บริการสาธารณะด้วย ยกเว้นเฉพาะรายการที่มีความจำเป็นและสำคัญอย่างยิ่งตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
1.1 โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
1.2 ค่าควบคุมงานสำหรับงานก่อสร้างซึ่งได้ก่อหนี้ผูกพันแล้วยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ
1.3 รายการค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับความเสียหายจากภัยพิบัติ
1.4 รายการตามมติคณะรัฐมนตรีที่สามารถก่อหนี้ผูกพันโดยวิธีสอบราคา ประกวดราคาได้ภายใน 60 วันนับแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2544 ถ้าไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในกำหนดข้างต้นให้เงินงบประมาณรายการนั้นพับไป2. จากหลักเกณฑ์ดังกล่าว กระทรวงการคลังได้พิจารณา กรณีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจขออนุมัติกันเงินฯ กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน สรุปผลการพิจารณาได้ดังนี้
หน่วย : ล้านบาท
ขออนุมัติ อนุมัติตาม ว 179 อนุมัติตามหลักเกณฑ์อื่น ไม่อนุมัติ
9,665.99 6,052.28 1,755.52 1,858.19
โดยจำนวนเงินที่ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจได้รับอนุมัติให้กันเงินฯ ตามมติคณะรัฐมนตรี (ว 179) จะต้องก่อหนี้ผูกพันให้ทันภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 มีจำนวน 6,052.28 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 62.61 ของจำนวนเงินที่ขออนุมัติกันเงินฯ ซึ่งปรากฏว่า ขณะนี้มีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจที่ไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 ขอให้กระทรวงการคลังพิจารณาทบทวนการอนุมัติให้กันเงินฯ กรณีดังกล่าวแล้ว จำนวน 14 หน่วยงาน เป็นจำนวนเงิน 1,756,190,157.00 บาท (หนึ่งพันเจ็ดร้อยห้าสิบหกล้านหนึ่งแสนเก้าหมื่นหนึ่งร้อยห้าสิบเจ็ดบาทถ้วน) คิดเป็นร้อยละ 29.02 ของจำนวนเงินที่อนุมัติให้กันเงินฯ ตามมติคณะรัฐมนตรี (6,052.28 ล้านบาท) และคาดว่าจะมีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจอุทธรณ์ขอให้ทบทวนกรณีดังกล่าวเพิ่มขึ้น ซึ่งในจำนวน 14 หน่วยงาน มีบางหน่วยงานได้เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อขออนุมัติให้ขยายระยะเวลาการก่อหนี้ผูกพันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ออกไป กระทรวงการคลังจึงเห็นควรทบทวนหลักเกณฑ์และแนวทางการอนุมัติการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน เพิ่มเติม ดังนี้
2.1 กรณีที่ส่วนราชการได้รับอนุมัติให้กันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน โดยจะต้องก่อหนี้ผูกพันให้ทันภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 แต่ไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในระยะเวลาดังกล่าวและได้อุทธรณ์ กระทรวงการคลังเห็นสมควรให้ถือปฏิบัติตามนโยบายและหลักเกณฑ์การกันเงินฯ ที่ได้กำหนดไว้เดิมอย่างเคร่งครัด ยกเว้น เงินงบประมาณรายการที่มีเหตุผลและความจำเป็นตามเงื่อนไข ดังนี้
กรณีที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีให้ขยายระยะเวลาการก่อหนี้ผูกพันต่อไปอีก หรือ
1) เป็นงบลงทุน รายการค่าสิ่งก่อสร้าง และเป็นรายการที่ได้มีการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 ภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 แล้ว แต่ไม่อาจลงนามก่อหนี้ผูกพันในสัญญาได้ ซึ่งต้องชี้แจงเหตุผลความจำเป็นที่ต้องขอขยายระยะเวลาการกันเงินให้ชัดเจน หรือ
2) รายการที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป
2.2 กรณีที่ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจขอกันเงินงบประมาณสมทบโครงการเงินกู้ต่างประเทศไว้เบิกเหลื่อมปี กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน จำนวน 6 หน่วยงาน จำนวนเงิน 117,792,940.96 บาท เนื่องจากการใช้จ่ายเงินงบประมาณดังกล่าวจะต้องเกี่ยวเนื่องและสัมพันธ์กับการใช้จ่ายเงินกู้ต่างประเทศตามโครงการนั้น จึงไม่สามารถใช้หลักเกณฑ์และการพิจารณาเดียวกันกับเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้ ดังนั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะพิจารณาการกันเงินงบประมาณดังกล่าว กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน โดยพิจารณาถึงเหตุผลความจำเป็นในการใช้จ่ายเงินงบประมาณดังกล่าวเป็นกรณี ๆ ไป โดยกระทรวงการคลังจะพิจารณาอนุมัติให้ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจกันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ไว้เบิกเหลื่อมปี กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน ที่อยู่ในข่ายตามเงื่อนไขข้างต้น ได้ถึงสิ้นเดือนมีนาคม 2545
2.3 จากมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวข้างต้น ทำให้มีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจบางหน่วยงาน ได้นำเนื่องเสนอคณะรัฐมนตรี เพื่อขออนุมัติให้ขยายระยะเวลาการก่อหนี้ผูกพันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ออกไป นอกเหนือจากมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว ซึ่งในการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีจะต้องขอความเห็นจากกระทรวงการคลัง เพื่อประกอบการพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป ทำให้เป็นภาระแก่คณะรัฐมนตรีรวมถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว และเนื่องจากการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน เป็นอำนาจการอนุมัติของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และการขยายเวลาเบิกจ่ายเงินงบประมาณที่ได้รับอนุมัติให้กันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีเป็นอำนาจการอนุมัติของปลัดกระทรวงการคลัง ตามกฎหมายข้างต้น (ข้อ 1) หากมีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีและการขยายเวลาเบิกจ่ายเงินฯ ขอให้ส่งเรื่องดังกล่าวให้กระทรวงการคลังเป็นผู้พิจารณา
--ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ชุดพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร) วันที่ 11 ธ.ค. 44--จบ--
-สส-
กระทรวงการคลังจึงเสนอรายงานดังกล่าวสรุปได้ดังนี้
1. ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2544 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง (นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์) มุ่งเน้นในการดำเนินนโยบายการคลังเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยอาศัยการใช้จ่ายเงินงบประมาณภาครัฐ (Government expenditure)เป็นตัวหลักในการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจ ดังนั้น การใช้จ่ายเงินงบประมาณของหน่วยงานภาครัฐในแต่ละปีควรจะมีแผนการใช้จ่ายเงินที่ชัดเจน เป็นไปตามเวลาที่กำหนด เพื่อให้ได้ผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมและกระจายเม็ดเงินสู่ระบบอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เจ้าของปัจจัยทุกระดับได้รับรายได้และสามารถใช้จ่ายเงินต่อไป ซึ่งจะเป็นการกระตุ้นความต้องการ (Demand) ของระบบเศรษฐกิจให้มากขึ้น ดังนั้น เพื่อให้ส่วนราชการเร่งก่อหนี้ผูกพันและใช้จ่ายเงินงบประมาณตามแผนงาน/โครงการ ในแต่ละปีงบประมาณให้เสร็จสิ้นโดยเร็ว หากงาน/โครงการใด ที่ส่วนราชการไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทัน ก็ไม่เห็นควรให้กันเงินไว้เบิกเหลื่อมปี เพราะจะกระทบต่อการเบิกจ่ายเงินงบประมาณในปีปัจจุบัน (ปี พ.ศ. 2545) ให้ล่าช้าออกไป จึงไม่ให้มีการกันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ไว้เบิกเหลื่อมปี กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน รวมถึงงบประมาณที่จัดสรรให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตามโครงการถ่ายโอนงาน/กิจกรรม บริการสาธารณะด้วย ยกเว้นเฉพาะรายการที่มีความจำเป็นและสำคัญอย่างยิ่งตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
1.1 โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
1.2 ค่าควบคุมงานสำหรับงานก่อสร้างซึ่งได้ก่อหนี้ผูกพันแล้วยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ
1.3 รายการค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับความเสียหายจากภัยพิบัติ
1.4 รายการตามมติคณะรัฐมนตรีที่สามารถก่อหนี้ผูกพันโดยวิธีสอบราคา ประกวดราคาได้ภายใน 60 วันนับแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2544 ถ้าไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในกำหนดข้างต้นให้เงินงบประมาณรายการนั้นพับไป2. จากหลักเกณฑ์ดังกล่าว กระทรวงการคลังได้พิจารณา กรณีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจขออนุมัติกันเงินฯ กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน สรุปผลการพิจารณาได้ดังนี้
หน่วย : ล้านบาท
ขออนุมัติ อนุมัติตาม ว 179 อนุมัติตามหลักเกณฑ์อื่น ไม่อนุมัติ
9,665.99 6,052.28 1,755.52 1,858.19
โดยจำนวนเงินที่ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจได้รับอนุมัติให้กันเงินฯ ตามมติคณะรัฐมนตรี (ว 179) จะต้องก่อหนี้ผูกพันให้ทันภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 มีจำนวน 6,052.28 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 62.61 ของจำนวนเงินที่ขออนุมัติกันเงินฯ ซึ่งปรากฏว่า ขณะนี้มีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจที่ไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 ขอให้กระทรวงการคลังพิจารณาทบทวนการอนุมัติให้กันเงินฯ กรณีดังกล่าวแล้ว จำนวน 14 หน่วยงาน เป็นจำนวนเงิน 1,756,190,157.00 บาท (หนึ่งพันเจ็ดร้อยห้าสิบหกล้านหนึ่งแสนเก้าหมื่นหนึ่งร้อยห้าสิบเจ็ดบาทถ้วน) คิดเป็นร้อยละ 29.02 ของจำนวนเงินที่อนุมัติให้กันเงินฯ ตามมติคณะรัฐมนตรี (6,052.28 ล้านบาท) และคาดว่าจะมีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจอุทธรณ์ขอให้ทบทวนกรณีดังกล่าวเพิ่มขึ้น ซึ่งในจำนวน 14 หน่วยงาน มีบางหน่วยงานได้เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อขออนุมัติให้ขยายระยะเวลาการก่อหนี้ผูกพันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ออกไป กระทรวงการคลังจึงเห็นควรทบทวนหลักเกณฑ์และแนวทางการอนุมัติการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน เพิ่มเติม ดังนี้
2.1 กรณีที่ส่วนราชการได้รับอนุมัติให้กันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน โดยจะต้องก่อหนี้ผูกพันให้ทันภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 แต่ไม่สามารถก่อหนี้ผูกพันได้ทันภายในระยะเวลาดังกล่าวและได้อุทธรณ์ กระทรวงการคลังเห็นสมควรให้ถือปฏิบัติตามนโยบายและหลักเกณฑ์การกันเงินฯ ที่ได้กำหนดไว้เดิมอย่างเคร่งครัด ยกเว้น เงินงบประมาณรายการที่มีเหตุผลและความจำเป็นตามเงื่อนไข ดังนี้
กรณีที่ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีให้ขยายระยะเวลาการก่อหนี้ผูกพันต่อไปอีก หรือ
1) เป็นงบลงทุน รายการค่าสิ่งก่อสร้าง และเป็นรายการที่ได้มีการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 ภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2544 แล้ว แต่ไม่อาจลงนามก่อหนี้ผูกพันในสัญญาได้ ซึ่งต้องชี้แจงเหตุผลความจำเป็นที่ต้องขอขยายระยะเวลาการกันเงินให้ชัดเจน หรือ
2) รายการที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป
2.2 กรณีที่ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจขอกันเงินงบประมาณสมทบโครงการเงินกู้ต่างประเทศไว้เบิกเหลื่อมปี กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน จำนวน 6 หน่วยงาน จำนวนเงิน 117,792,940.96 บาท เนื่องจากการใช้จ่ายเงินงบประมาณดังกล่าวจะต้องเกี่ยวเนื่องและสัมพันธ์กับการใช้จ่ายเงินกู้ต่างประเทศตามโครงการนั้น จึงไม่สามารถใช้หลักเกณฑ์และการพิจารณาเดียวกันกับเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้ ดังนั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะพิจารณาการกันเงินงบประมาณดังกล่าว กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน โดยพิจารณาถึงเหตุผลความจำเป็นในการใช้จ่ายเงินงบประมาณดังกล่าวเป็นกรณี ๆ ไป โดยกระทรวงการคลังจะพิจารณาอนุมัติให้ส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจกันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ไว้เบิกเหลื่อมปี กรณีไม่มีหนี้ผูกพัน ที่อยู่ในข่ายตามเงื่อนไขข้างต้น ได้ถึงสิ้นเดือนมีนาคม 2545
2.3 จากมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวข้างต้น ทำให้มีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจบางหน่วยงาน ได้นำเนื่องเสนอคณะรัฐมนตรี เพื่อขออนุมัติให้ขยายระยะเวลาการก่อหนี้ผูกพันเงินงบประมาณปี พ.ศ. 2544 ออกไป นอกเหนือจากมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว ซึ่งในการพิจารณาของคณะรัฐมนตรีจะต้องขอความเห็นจากกระทรวงการคลัง เพื่อประกอบการพิจารณาเป็นกรณี ๆ ไป ทำให้เป็นภาระแก่คณะรัฐมนตรีรวมถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว และเนื่องจากการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีกรณีไม่มีหนี้ผูกพัน เป็นอำนาจการอนุมัติของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และการขยายเวลาเบิกจ่ายเงินงบประมาณที่ได้รับอนุมัติให้กันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีเป็นอำนาจการอนุมัติของปลัดกระทรวงการคลัง ตามกฎหมายข้างต้น (ข้อ 1) หากมีส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาการกันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีและการขยายเวลาเบิกจ่ายเงินฯ ขอให้ส่งเรื่องดังกล่าวให้กระทรวงการคลังเป็นผู้พิจารณา
--ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ชุดพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร) วันที่ 11 ธ.ค. 44--จบ--
-สส-