ทำเนียบรัฐบาล--18 เม.ย--นิวส์สแตนด์
คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบแนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ตามที่กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย และกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน เสนอ โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้
1. ความเป็นมา หลักการ และเหตุผล
ในการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ นี้ ทางการได้ดำเนินการมาโดยลำดับ โดยมีการเพิ่มทุนและปรับโครงสร้างองค์กรให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น มีผลให้ภาครัฐโดยกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ กระทรวงการคลัง และส่วนราชการอื่นๆ ถือหุ้นในธนาคารกรุงไทยฯ เป็นสัดส่วนร้อยละ 95.85 คิดเป็นจำนวนเงิน 210,738 ล้านบาท ตามราคาที่ตราไว้
เนื่องจากหนี้ด้อยคุณภาพที่ธนาคารกรุงไทยฯ รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ตามแผนฟื้นฟูระบบสถาบันการเงินเสื่อมคุณภาพลง ประกอบกับวิกฤตเศรษฐกิจในช่วงที่ผ่านมาได้ส่งผลให้หนี้ด้อยคุณภาพของทั้งธนาคารมหานครฯ และธนาคารกรุงไทยฯ เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก แม้ว่าธนาคารกรุงไทยฯ ได้ดำเนินการแก้ไขหนี้ด้อยคุณภาพเหล่านี้จนลดลงจำนวนหนึ่งแล้วก็ตาม แต่ก็ยังอยู่ในระดับสูงจะต้องมีการกันสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญใหัครบถ้วนตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งหากจะให้ธนาคารกรุงไทยฯ กันสำรองสำหรับหนี้ด้อยคุณภาพที่รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ และหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ เองให้ครบถ้วนตามที่กล่าวข้างต้นนั้น ทุนที่มีอยู่จะไม่เพียงพอและต้องมีการเพิ่มทุนให้แก่ธนาคารกรุงไทยฯ อีก ซึ่งจะเป็นภาระที่หนักมากสำหรับกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ และส่วนราชการอื่น ๆ ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของธนาคารกรุงไทยฯ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงได้พิจารณาหาแนวทางที่จะทำให้เกิดต้นทุนแก่ภาครัฐต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวของธนาคารกรุงไทยฯ โดยมีหลักการ ดังนี้
1.1 ให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีภาระทางการเงินน้อยที่สุด โดยคำนึงถึงผลขาดทุนจากสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ จะต้องชดเชยให้ธนาคารกรุงไทยฯ ควบคู่ไปกับมูลค่าหุ้นในอนาคตของธนาคารกรุงไทยฯ ที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถืออยู่เป็นสัดส่วนร้อยละ 93.5
1.2 ฐานะธนาคารกรุงไทยฯ ภายหลังจากที่ได้รับการชดเชยลูกหนี้ด้อยคุณภาพแล้ว จะเป็นธนาคารที่มีฐานะทางการเงินที่มั่นคง กล่าวคือ มีสัดส่วนลูกหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมอยู่ในระดับต่ำ มียอดขาดทุนสะสมอยู่ในระดับต่ำ และสามารถดำเนินการต่อไปได้โดยทางการไม่จำเป็นต้องเพิ่มทุนในระยะอันใกล้
1.3 การบริหารลูกหนี้ด้อยคุณภาพเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
2. แนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน)
ในการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีของธนาคารกรุงไทยฯ นั้น คณะกรรมการกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ได้พิจารณาข้อดีและข้อเสียของแนวทางต่างๆ เพื่อคัดเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุด นำเสนอกระทรวงการคลัง ซึ่งกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ธนาคารแห่งประเทศไทย และกระทรวงการคลังได้ร่วมกันพิจารณาแล้ว เห็นว่าการจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) เพื่อดูแลหนี้ด้อยคุณภาพตามแนวทางที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เสนอ และคณะรัฐมนตรีมีมติให้ความเห็นชอบนี้ เป็นแนวทางที่จะทำให้ภาระโดยรวมของกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ น้อยที่สุด และธนาคารกรุงไทยฯ จะไม่ต้องการเงินเพิ่มทุน อีกทั้งมีผลขาดทุนสะสมและอัตราส่วนหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินทรัพย์รวมน้อยกว่าแนวทางอื่น ซึ่งเป็นไปตามหลักการข้างต้น โดยรายละเอียดในการจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) เป็นดังนี้
2.1 จัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) มีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถือหุ้นร้อยละ 100 โดยมีเงินกองทุนในบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) 25 ล้านบาท ตามกฎกระทรวง (พ.ศ. 2541) ออกตามความในพระราชกำหนดบริษัทบริหารสินทรัพย์ พ.ศ. 2541
2.2 ลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่โอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ได้แก่ ลูกหนี้ของธนาคารกรุงไทยฯซึ่งรวมถึงลูกหนี้ที่รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ที่มีหนี้ค้างชำระเกิน 12 เดือน เป็นมูลค่ามากกว่าครึ่งหนึ่งของยอดหนี้คงค้างรวมของลูกหนี้แต่ละราย ซึ่งรวมถึงลูกหนี้ที่อยู่ระหว่างการดำเนินการตามกฎหมายด้วย ยกเว้นลูกหนี้รายย่อยที่มียอดคงค้างไม่เกิน 5 ล้านบาท ทั้งนี้ การโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ และลูกหนี้ที่รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ให้ใช้เกณฑ์เดียวกัน เนื่องจากธนาคารกรุงไทยฯ ได้บริหารจัดการลูกหนี้ของธนาคารมหานครฯ มาอย่างต่อเนื่องเสมือนกับเป็นลูกหนี้ของธนาคารกรุงไทยฯ เอง ทั้งการปล่อยสินเชื่อใหม่ การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ และการดำเนินคดีลูกหนี้ที่มีปัญหาโดยใช้ทรัพยากรของธนาคารกรุงไทยฯ เป็นหลัก นอกจากนี้ ยังได้รวมระบบการติดตามลูกหนี้และระบบบัญชีของธนาคารมหานครฯ เข้ากับระบบของธนาคารกรุงไทยฯ โดยสมบูรณ์แล้ว ทั้งนี้ จากข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 พบว่าลูกหนี้ที่เข้าหลักเกณฑ์ที่จะโอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) จะมีจำนวนประมาณ 537,000 ล้านบาท
2.3 ราคาที่บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) รับซื้อคืนลูกหนี้ด้อยคุณภาพจากธนาคารกรุงไทยฯ มีหลักการ ดังนี้
1) ลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่ธนาคารกรุงไทยฯ รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ให้หักสำรองที่มีอยู่ 43,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นสำรองในธนาคารมหานครฯ ณ วันที่ควบรวมกิจการ (1 พฤศจิกายน 2542) หักด้วยการด้อยค่าของสินทรัพย์ของธนาคารมหานครฯ บางรายการ ออกจากยอดหนี้คงค้าง ทั้งนี้ เนื่องจากธนาคารกรุงไทยฯ รับโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพมาจากธนาคารมหานครฯ ตามนโยบายของรัฐบาล และได้มีการกำหนดหลักการไว้ตั้งแต่แรกว่าจะมีการชดเชยความเสียหายที่เกิดจากลูกหนี้ของธนาคารมหานครฯ ให้แก่ธนาคารกรุงไทยฯ
2) ลูกหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ ให้กันสำรองครบร้อยละ 100 ตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย แล้วหักออกจากยอดคงค้าง
ตามแนวทางนี้ ธนาคารกรุงไทยฯ จะโอนสำรองจำนวน 108,000 ล้านบาท กลับเป็นรายได้เพื่อล้างผลขาดทุนสะสม เพื่อให้มีผลขาดทุนสะสมอยู่ในระดับต่ำ ไม่เป็นอุปสรรคต่อการจำหน่ายหุ้นของธนาคารกรุงไทยฯออกไปในอนาคต และควรจะทำให้ทางการได้รับผลตอบแทนจากราคาหุ้นที่เพิ่มขึ้นในอนาคตอีกด้วย วิธีการนี้เป็นวิธีการที่คล้ายกับที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ใช้ในการคัดเลือกผู้ร่วมลงทุนในธนาคารพาณิชย์ที่ทางการเข้าแทรกแซง
3) เพื่อไม่ให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ต้องรับภาระเพิ่มขึ้นจากการลดลงของสำรองของลูกหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ ในส่วนที่จะโอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) และไม่ให้ธนาคารกรุงไทยฯ มีเงินทุนเกินความจำเป็น จึงจะให้ธนาคารกรุงไทยฯ คืนทุนให้แก่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เท่ากับสำรองที่กลับเป็นรายได้ทั้งหมดจำนวน 108,000 ล้านบาท ดังนั้น เมื่อหักกลบกันแล้ว บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) จะไม่ต้องออกตั๋วสัญญาใช้เงินซื้อลูกหนี้ในราคาสูงขึ้นเมื่อเทียบกับกรณีไม่มีการกลับสำรอง
4) บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) จะออกตั๋วสัญญาใช้เงิน โดยมีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ อาวัลให้แก่ธนาคารกรุงไทยฯ เพื่อซื้อลูกหนี้ด้อยคุณภาพ ตั๋วสัญญาใช้เงินนี้จะจ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน ในอัตราเท่ากับต้นทุนเงินฝากเฉลี่ยของธนาคารกรุงไทยฯ และให้ครอบคลุมถึงต้นทุนที่เกิดจากการนำส่งเงินให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ และค่าภาษีธุรกิจเฉพาะด้วย โดยตั๋วสัญญาใช้เงินจะมีอายุไม่เกิน 5 ปี แต่บริษัทบริหารสินทรัพย์มีสิทธิที่จะทยอยชำระได้ เพื่อให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีความยืดหยุ่นในการบริหารกระแสเงินสดเพิ่มขึ้น
2.4 เมื่อโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพให้บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) แล้วธนาคารกรุงไทยฯ จะมีอัตราลูกหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมลดลงเหลือประมาณร้อยละ 16.5 หลังจากโอนสำรอง 108,000 ล้านบาท กลับเป็นรายได้และคืนทุนจำนวน 108,000 ล้านบาทให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ แล้ว ธนาคารกรุงไทยฯ จะมีอัตราเงินกองทุนชั้นที่ 1 ต่อสินทรัพย์เสี่ยงในสัดส่วนประมาณร้อยละ 9.56 ซึ่งเป็นอัตราที่สูงกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด และควรจะเพียงพอต่อการขยายธุรกิจ
2.5 การคืนทุนจำนวน 108,000 ล้านบาท จะทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ในธนาคารกรุงไทยฯ ลดลงจากร้อยละ 93.5 เป็นร้อยละ 87.2 จึงเห็นควรให้ธนาคารกรุงไทยฯ ออกใบสำคัญแสดงสิทธิในการซื้อหุ้น (warrant) ให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เพื่อให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีสิทธิซื้อหุ้นเพิ่มทุนธนาคารกรุงไทยฯ ได้ในราคาที่ตราไว้ (10 บาท) จำนวน 10,800 ล้านหุ้น เป็นมูลค่า 108,000 ล้านบาท เท่ากับจำนวนที่มีการคืนทุน ซึ่งกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ จะใช้สิทธิซื้อหุ้นธนาคารกรุงไทยฯ เมื่อใดก็ได้ภายในช่วงเวลา 10 ปี ทั้งนี้เพื่อให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีโอกาสได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่จากการแก้ไขปรับปรุงฐานะและการบริหารกิจการที่ดีขึ้นของธนาคารกรุงไทยฯ
2.6 ในกรณีที่ลูกหนี้ที่โอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์มีศักยภาพในการดำเนินกิจการ และต้องการสินเชื่อเพิ่มเติมในการดำเนินธุรกิจ บริษัทบริหารสินทรัพย์จะเป็นผู้ค้ำประกันให้กับลูกหนี้ในการขอสินเชื่อจากธนาคารกรุงไทยฯ
ทั้งนี้ แนวทางการบริหารบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ของธนาคารกรุงไทย จะต้องเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยยึดถือหลักการ ดังนี้
(1) จะต้องมีหลักเกณฑ์การประเมินผลการบริหารสินทรัพย์ที่ชัดเจนเพื่อให้ได้ผลตอบแทนกลับคืนมามากที่สุดตามมาตรฐานสากล
(2) จะต้องรักษาความต่อเนื่องของการบริหารสินทรัพย์ให้เกิดผลกระทบต่อลูกหนี้น้อยที่สุด
(3) ให้บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) รับโอนทรัพยากรส่วนเกิน เช่น ด้านบุคลากรจากธนาคารกรุงไทยฯ เพื่อช่วยลดต้นทุนของธนาคารกรุงไทยฯ อีกส่วนหนึ่ง อย่างไรก็ดี การรับโอนทรัพยากรส่วนเกินดังกล่าวจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานของบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC)
ในส่วนของรายละเอียดของการบริหารบริษัทบริหารสินทรัพย์นั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะได้กำหนดรูปแบบที่ชัดเจนต่อไป
3. ภาระทางการเงินของกองทุนฟื้นฟูฯ
ภาระสุทธิต่อกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ซึ่งในที่สุดก็จะตกเป็นภาระทางการเงินของผู้เสียภาษีอากรในอนาคตนั้น จะต้องคำนวณจากทั้งความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) และมูลค่าหุ้นของธนาคารกรุงไทยฯ ที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถืออยู่ ซึ่งคาดว่าจะมีราคาสูงขึ้นในอนาคต ทั้งนี้ ในการดำเนินการดังกล่าว หากกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ได้รับความเสียหาย ก็จำเป็นที่กระทรวงการคลังจะต้องชดใช้ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นให้แก่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ต่อไป
แนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีธนาคารกรุงไทยฯ ตามที่คณะรัฐมนตรีได้ให้ความเห็นชอบนี้ เป็นแนวทางที่คาดว่าจะทำให้เกิดภาระต่อกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ น้อยที่สุด และทำให้ธนาคารกรุงไทยฯ เป็นธนาคารที่มีสัดส่วนลูกหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมอยู่ในระดับต่ำ มีผลขาดทุนสะสมลดลง และสามารถดำเนินการต่อไปได้ โดยไม่ต้องการเงินเพิ่มทุนจากทางการอีกในอนาคตอันใกล้ นอกจากนี้ การจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์จะทำให้การบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพมีประสิทธิภาพมากขึ้น เนื่องจากบริษัทบริหารสินทรัพย์มีหน้าที่แก้ไขปัญหาสินทรัพย์ด้อยคุณภาพเพียงอย่างเดียว ในขณะที่ธนาคารกรุงไทยฯ ซึ่งจะเป็นธนาคารที่มีสถานะทางการเงินที่มั่นคงจะได้ทุ่มเททรัพยากรเพื่อดำเนินธุรกิจธนาคารพาณิชย์อย่างมีประสิทธิภาพให้สามารถแข่งขันกับธนาคารพาณิชย์อื่นได้ต่อไป
--ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี(ชุดนายชวน หลีกภัย)--วันที่ 18 เมษายน 2543--
คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบแนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) ตามที่กระทรวงการคลัง ธนาคารแห่งประเทศไทย และกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน เสนอ โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้
1. ความเป็นมา หลักการ และเหตุผล
ในการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ นี้ ทางการได้ดำเนินการมาโดยลำดับ โดยมีการเพิ่มทุนและปรับโครงสร้างองค์กรให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น มีผลให้ภาครัฐโดยกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ กระทรวงการคลัง และส่วนราชการอื่นๆ ถือหุ้นในธนาคารกรุงไทยฯ เป็นสัดส่วนร้อยละ 95.85 คิดเป็นจำนวนเงิน 210,738 ล้านบาท ตามราคาที่ตราไว้
เนื่องจากหนี้ด้อยคุณภาพที่ธนาคารกรุงไทยฯ รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ตามแผนฟื้นฟูระบบสถาบันการเงินเสื่อมคุณภาพลง ประกอบกับวิกฤตเศรษฐกิจในช่วงที่ผ่านมาได้ส่งผลให้หนี้ด้อยคุณภาพของทั้งธนาคารมหานครฯ และธนาคารกรุงไทยฯ เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก แม้ว่าธนาคารกรุงไทยฯ ได้ดำเนินการแก้ไขหนี้ด้อยคุณภาพเหล่านี้จนลดลงจำนวนหนึ่งแล้วก็ตาม แต่ก็ยังอยู่ในระดับสูงจะต้องมีการกันสำรองเผื่อหนี้สงสัยจะสูญใหัครบถ้วนตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งหากจะให้ธนาคารกรุงไทยฯ กันสำรองสำหรับหนี้ด้อยคุณภาพที่รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ และหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ เองให้ครบถ้วนตามที่กล่าวข้างต้นนั้น ทุนที่มีอยู่จะไม่เพียงพอและต้องมีการเพิ่มทุนให้แก่ธนาคารกรุงไทยฯ อีก ซึ่งจะเป็นภาระที่หนักมากสำหรับกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ และส่วนราชการอื่น ๆ ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นของธนาคารกรุงไทยฯ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงได้พิจารณาหาแนวทางที่จะทำให้เกิดต้นทุนแก่ภาครัฐต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวของธนาคารกรุงไทยฯ โดยมีหลักการ ดังนี้
1.1 ให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีภาระทางการเงินน้อยที่สุด โดยคำนึงถึงผลขาดทุนจากสินทรัพย์ด้อยคุณภาพที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ จะต้องชดเชยให้ธนาคารกรุงไทยฯ ควบคู่ไปกับมูลค่าหุ้นในอนาคตของธนาคารกรุงไทยฯ ที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถืออยู่เป็นสัดส่วนร้อยละ 93.5
1.2 ฐานะธนาคารกรุงไทยฯ ภายหลังจากที่ได้รับการชดเชยลูกหนี้ด้อยคุณภาพแล้ว จะเป็นธนาคารที่มีฐานะทางการเงินที่มั่นคง กล่าวคือ มีสัดส่วนลูกหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมอยู่ในระดับต่ำ มียอดขาดทุนสะสมอยู่ในระดับต่ำ และสามารถดำเนินการต่อไปได้โดยทางการไม่จำเป็นต้องเพิ่มทุนในระยะอันใกล้
1.3 การบริหารลูกหนี้ด้อยคุณภาพเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
2. แนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน)
ในการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีของธนาคารกรุงไทยฯ นั้น คณะกรรมการกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ได้พิจารณาข้อดีและข้อเสียของแนวทางต่างๆ เพื่อคัดเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุด นำเสนอกระทรวงการคลัง ซึ่งกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ธนาคารแห่งประเทศไทย และกระทรวงการคลังได้ร่วมกันพิจารณาแล้ว เห็นว่าการจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) เพื่อดูแลหนี้ด้อยคุณภาพตามแนวทางที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เสนอ และคณะรัฐมนตรีมีมติให้ความเห็นชอบนี้ เป็นแนวทางที่จะทำให้ภาระโดยรวมของกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ น้อยที่สุด และธนาคารกรุงไทยฯ จะไม่ต้องการเงินเพิ่มทุน อีกทั้งมีผลขาดทุนสะสมและอัตราส่วนหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินทรัพย์รวมน้อยกว่าแนวทางอื่น ซึ่งเป็นไปตามหลักการข้างต้น โดยรายละเอียดในการจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) เป็นดังนี้
2.1 จัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) มีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถือหุ้นร้อยละ 100 โดยมีเงินกองทุนในบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) 25 ล้านบาท ตามกฎกระทรวง (พ.ศ. 2541) ออกตามความในพระราชกำหนดบริษัทบริหารสินทรัพย์ พ.ศ. 2541
2.2 ลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่โอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ได้แก่ ลูกหนี้ของธนาคารกรุงไทยฯซึ่งรวมถึงลูกหนี้ที่รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ที่มีหนี้ค้างชำระเกิน 12 เดือน เป็นมูลค่ามากกว่าครึ่งหนึ่งของยอดหนี้คงค้างรวมของลูกหนี้แต่ละราย ซึ่งรวมถึงลูกหนี้ที่อยู่ระหว่างการดำเนินการตามกฎหมายด้วย ยกเว้นลูกหนี้รายย่อยที่มียอดคงค้างไม่เกิน 5 ล้านบาท ทั้งนี้ การโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ และลูกหนี้ที่รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ให้ใช้เกณฑ์เดียวกัน เนื่องจากธนาคารกรุงไทยฯ ได้บริหารจัดการลูกหนี้ของธนาคารมหานครฯ มาอย่างต่อเนื่องเสมือนกับเป็นลูกหนี้ของธนาคารกรุงไทยฯ เอง ทั้งการปล่อยสินเชื่อใหม่ การปรับปรุงโครงสร้างหนี้ และการดำเนินคดีลูกหนี้ที่มีปัญหาโดยใช้ทรัพยากรของธนาคารกรุงไทยฯ เป็นหลัก นอกจากนี้ ยังได้รวมระบบการติดตามลูกหนี้และระบบบัญชีของธนาคารมหานครฯ เข้ากับระบบของธนาคารกรุงไทยฯ โดยสมบูรณ์แล้ว ทั้งนี้ จากข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2542 พบว่าลูกหนี้ที่เข้าหลักเกณฑ์ที่จะโอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) จะมีจำนวนประมาณ 537,000 ล้านบาท
2.3 ราคาที่บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) รับซื้อคืนลูกหนี้ด้อยคุณภาพจากธนาคารกรุงไทยฯ มีหลักการ ดังนี้
1) ลูกหนี้ด้อยคุณภาพที่ธนาคารกรุงไทยฯ รับโอนมาจากธนาคารมหานครฯ ให้หักสำรองที่มีอยู่ 43,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นสำรองในธนาคารมหานครฯ ณ วันที่ควบรวมกิจการ (1 พฤศจิกายน 2542) หักด้วยการด้อยค่าของสินทรัพย์ของธนาคารมหานครฯ บางรายการ ออกจากยอดหนี้คงค้าง ทั้งนี้ เนื่องจากธนาคารกรุงไทยฯ รับโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพมาจากธนาคารมหานครฯ ตามนโยบายของรัฐบาล และได้มีการกำหนดหลักการไว้ตั้งแต่แรกว่าจะมีการชดเชยความเสียหายที่เกิดจากลูกหนี้ของธนาคารมหานครฯ ให้แก่ธนาคารกรุงไทยฯ
2) ลูกหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ ให้กันสำรองครบร้อยละ 100 ตามเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย แล้วหักออกจากยอดคงค้าง
ตามแนวทางนี้ ธนาคารกรุงไทยฯ จะโอนสำรองจำนวน 108,000 ล้านบาท กลับเป็นรายได้เพื่อล้างผลขาดทุนสะสม เพื่อให้มีผลขาดทุนสะสมอยู่ในระดับต่ำ ไม่เป็นอุปสรรคต่อการจำหน่ายหุ้นของธนาคารกรุงไทยฯออกไปในอนาคต และควรจะทำให้ทางการได้รับผลตอบแทนจากราคาหุ้นที่เพิ่มขึ้นในอนาคตอีกด้วย วิธีการนี้เป็นวิธีการที่คล้ายกับที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ใช้ในการคัดเลือกผู้ร่วมลงทุนในธนาคารพาณิชย์ที่ทางการเข้าแทรกแซง
3) เพื่อไม่ให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ต้องรับภาระเพิ่มขึ้นจากการลดลงของสำรองของลูกหนี้ด้อยคุณภาพของธนาคารกรุงไทยฯ ในส่วนที่จะโอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) และไม่ให้ธนาคารกรุงไทยฯ มีเงินทุนเกินความจำเป็น จึงจะให้ธนาคารกรุงไทยฯ คืนทุนให้แก่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เท่ากับสำรองที่กลับเป็นรายได้ทั้งหมดจำนวน 108,000 ล้านบาท ดังนั้น เมื่อหักกลบกันแล้ว บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) จะไม่ต้องออกตั๋วสัญญาใช้เงินซื้อลูกหนี้ในราคาสูงขึ้นเมื่อเทียบกับกรณีไม่มีการกลับสำรอง
4) บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) จะออกตั๋วสัญญาใช้เงิน โดยมีกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ อาวัลให้แก่ธนาคารกรุงไทยฯ เพื่อซื้อลูกหนี้ด้อยคุณภาพ ตั๋วสัญญาใช้เงินนี้จะจ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน ในอัตราเท่ากับต้นทุนเงินฝากเฉลี่ยของธนาคารกรุงไทยฯ และให้ครอบคลุมถึงต้นทุนที่เกิดจากการนำส่งเงินให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ และค่าภาษีธุรกิจเฉพาะด้วย โดยตั๋วสัญญาใช้เงินจะมีอายุไม่เกิน 5 ปี แต่บริษัทบริหารสินทรัพย์มีสิทธิที่จะทยอยชำระได้ เพื่อให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีความยืดหยุ่นในการบริหารกระแสเงินสดเพิ่มขึ้น
2.4 เมื่อโอนลูกหนี้ด้อยคุณภาพให้บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) แล้วธนาคารกรุงไทยฯ จะมีอัตราลูกหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมลดลงเหลือประมาณร้อยละ 16.5 หลังจากโอนสำรอง 108,000 ล้านบาท กลับเป็นรายได้และคืนทุนจำนวน 108,000 ล้านบาทให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ แล้ว ธนาคารกรุงไทยฯ จะมีอัตราเงินกองทุนชั้นที่ 1 ต่อสินทรัพย์เสี่ยงในสัดส่วนประมาณร้อยละ 9.56 ซึ่งเป็นอัตราที่สูงกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด และควรจะเพียงพอต่อการขยายธุรกิจ
2.5 การคืนทุนจำนวน 108,000 ล้านบาท จะทำให้สัดส่วนการถือหุ้นของกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ในธนาคารกรุงไทยฯ ลดลงจากร้อยละ 93.5 เป็นร้อยละ 87.2 จึงเห็นควรให้ธนาคารกรุงไทยฯ ออกใบสำคัญแสดงสิทธิในการซื้อหุ้น (warrant) ให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ เพื่อให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีสิทธิซื้อหุ้นเพิ่มทุนธนาคารกรุงไทยฯ ได้ในราคาที่ตราไว้ (10 บาท) จำนวน 10,800 ล้านหุ้น เป็นมูลค่า 108,000 ล้านบาท เท่ากับจำนวนที่มีการคืนทุน ซึ่งกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ จะใช้สิทธิซื้อหุ้นธนาคารกรุงไทยฯ เมื่อใดก็ได้ภายในช่วงเวลา 10 ปี ทั้งนี้เพื่อให้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ มีโอกาสได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่จากการแก้ไขปรับปรุงฐานะและการบริหารกิจการที่ดีขึ้นของธนาคารกรุงไทยฯ
2.6 ในกรณีที่ลูกหนี้ที่โอนไปบริษัทบริหารสินทรัพย์มีศักยภาพในการดำเนินกิจการ และต้องการสินเชื่อเพิ่มเติมในการดำเนินธุรกิจ บริษัทบริหารสินทรัพย์จะเป็นผู้ค้ำประกันให้กับลูกหนี้ในการขอสินเชื่อจากธนาคารกรุงไทยฯ
ทั้งนี้ แนวทางการบริหารบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) ของธนาคารกรุงไทย จะต้องเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยยึดถือหลักการ ดังนี้
(1) จะต้องมีหลักเกณฑ์การประเมินผลการบริหารสินทรัพย์ที่ชัดเจนเพื่อให้ได้ผลตอบแทนกลับคืนมามากที่สุดตามมาตรฐานสากล
(2) จะต้องรักษาความต่อเนื่องของการบริหารสินทรัพย์ให้เกิดผลกระทบต่อลูกหนี้น้อยที่สุด
(3) ให้บริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) รับโอนทรัพยากรส่วนเกิน เช่น ด้านบุคลากรจากธนาคารกรุงไทยฯ เพื่อช่วยลดต้นทุนของธนาคารกรุงไทยฯ อีกส่วนหนึ่ง อย่างไรก็ดี การรับโอนทรัพยากรส่วนเกินดังกล่าวจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานของบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC)
ในส่วนของรายละเอียดของการบริหารบริษัทบริหารสินทรัพย์นั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะได้กำหนดรูปแบบที่ชัดเจนต่อไป
3. ภาระทางการเงินของกองทุนฟื้นฟูฯ
ภาระสุทธิต่อกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ซึ่งในที่สุดก็จะตกเป็นภาระทางการเงินของผู้เสียภาษีอากรในอนาคตนั้น จะต้องคำนวณจากทั้งความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพของบริษัทบริหารสินทรัพย์ (AMC) และมูลค่าหุ้นของธนาคารกรุงไทยฯ ที่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ถืออยู่ ซึ่งคาดว่าจะมีราคาสูงขึ้นในอนาคต ทั้งนี้ ในการดำเนินการดังกล่าว หากกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ได้รับความเสียหาย ก็จำเป็นที่กระทรวงการคลังจะต้องชดใช้ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นให้แก่กองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ ต่อไป
แนวทางการแก้ไขปัญหาหนี้ด้อยคุณภาพกรณีธนาคารกรุงไทยฯ ตามที่คณะรัฐมนตรีได้ให้ความเห็นชอบนี้ เป็นแนวทางที่คาดว่าจะทำให้เกิดภาระต่อกองทุนเพื่อการฟื้นฟูฯ น้อยที่สุด และทำให้ธนาคารกรุงไทยฯ เป็นธนาคารที่มีสัดส่วนลูกหนี้ด้อยคุณภาพต่อสินเชื่อรวมอยู่ในระดับต่ำ มีผลขาดทุนสะสมลดลง และสามารถดำเนินการต่อไปได้ โดยไม่ต้องการเงินเพิ่มทุนจากทางการอีกในอนาคตอันใกล้ นอกจากนี้ การจัดตั้งบริษัทบริหารสินทรัพย์จะทำให้การบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพมีประสิทธิภาพมากขึ้น เนื่องจากบริษัทบริหารสินทรัพย์มีหน้าที่แก้ไขปัญหาสินทรัพย์ด้อยคุณภาพเพียงอย่างเดียว ในขณะที่ธนาคารกรุงไทยฯ ซึ่งจะเป็นธนาคารที่มีสถานะทางการเงินที่มั่นคงจะได้ทุ่มเททรัพยากรเพื่อดำเนินธุรกิจธนาคารพาณิชย์อย่างมีประสิทธิภาพให้สามารถแข่งขันกับธนาคารพาณิชย์อื่นได้ต่อไป
--ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี(ชุดนายชวน หลีกภัย)--วันที่ 18 เมษายน 2543--