เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2546 ที่ผ่านมา ประธานาธิบดี George W. Bush ของสหรัฐฯ กับนายกรัฐมนตรี Goh Chok Tong ของสิงคโปร์ ได้ร่วมลงนามในข้อตกลงว่าด้วยการจัดตั้งเขตการค้าเสรีระหว่างสหรัฐฯ กับสิงคโปร์ (U.S.-Singapore Free Trade Agreement) ซึ่งถือเป็นข้อตกลงการจัดตั้งเขตการค้าเสรีฉบับแรกที่สหรัฐฯ ทำกับประเทศในกลุ่มอาเซียน โดยข้อตกลงดังกล่าวจะเริ่มมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการนับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2547 เป็นต้นไป หลังจากที่รัฐบาลของทั้งสองฝ่ายให้สัตยาบันในร่างกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งเขตการค้าเสรีดังกล่าวแล้ว
สำหรับสาระสำคัญของข้อตกลงฯ ดังกล่าว พอสรุปได้ดังนี้
การค้าสินค้า (Trade in Goods)
สิงคโปร์ : รับประกันว่าจะยกเลิกภาษีนำเข้าทันทีสำหรับสินค้าทุกชนิดที่นำเข้าจากสหรัฐฯ โดยครอบคลุมอาณาเขตศุลกากร (Custom Territory) ของสหรัฐฯ ซึ่งประกอบด้วยรัฐต่างๆ รวม 50 รัฐ รวมทั้ง District of Columbia และ Puerto Rico ซึ่งเป็นดินแดนของสหรัฐฯ ด้วย
สหรัฐฯ : จะยกเว้นภาษีนำเข้าสำหรับสินค้าส่วนใหญ่ที่นำเข้าจากสิงคโปร์ สินค้าส่วนที่เหลือสหรัฐฯ จะทยอยลดและยกเลิกภาษีนำเข้าภายใน 3-10 ปี นอกจากนี้ ตามหลักการนับรวมแหล่งกำเนิดสินค้า (Integrated Sourcing Initiative: ISI) สหรัฐฯ จะต้องยกเว้นภาษีนำเข้าให้แก่สินค้าเทคโนโลยีสารสนเทศและสินค้าอุตสาหกรรมของสิงคโปร์ที่เข้าไปตั้งฐานการผลิตในเกาะบาตัมและเกาะบินตันของอินโดนีเซียด้วย (หากสินค้าดังกล่าวไม่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมภายในของสหรัฐฯ) เนื่องจากเกาะบาตัมและเกาะบินตันเป็นนิคมอุตสาหกรรมของอินโดนีเซียที่นักลงทุนชาวสิงคโปร์เข้าไปลงทุนตั้งโรงงานผลิตสินค้าเป็นจำนวนมาก
การค้าบริการ (Trade in Services)
สิงคโปร์ : จะเปิดตลาดให้แก่ธุรกิจบริการของสหรัฐฯ มากขึ้น เช่น ด้านการเงิน (อาทิ ธนาคาร ประกันภัย และหลักทรัพย์ ฯลฯ) คอมพิวเตอร์และบริการที่เกี่ยวข้อง ธุรกิจขายตรง โทรคมนาคม ท่องเที่ยว โฆษณา การก่อสร้าง และภาคพลังงาน เป็นต้น
สหรัฐฯ : จะยกเว้นค่าธรรมเนียมที่เรียกว่า "Merchandise Processing Fee" และภาษีซ่อมแซมเรือ (Vessel Repair Duty) ให้แก่สิงคโปร์ด้วย
การลงทุน (Investment)
สิงคโปร์ : จะดำเนินการให้มีหลักประกัน (Secure) และกรอบการดำเนินการด้านกฎหมายแก่นักลงทุนสหรัฐฯ ที่เปิดดำเนินการในสิงคโปร์
สหรัฐฯ : จะให้การคุ้มครองอย่างเป็นรูปธรรม (Substantive Protections) แก่นักลงทุนสิงคโปร์ในสหรัฐฯ
อื่นๆ เช่น ธุรกิจอีคอมเมิร์ซและสินค้าดิจิตอล (E-Commerce and Digital Products) สหรัฐฯ และสิงคโปร์ตกลงที่จะยกเว้นค่าธรรมเนียมสำหรับสินค้าที่ส่งมอบผ่านทางเครือข่ายอิเล็กทรอนิกส์โดยถูกกฎหมาย เช่น การ Download ข้อมูล ซอฟต์แวร์ และเพลง ฯลฯ ส่วนการซื้อขายสินค้าที่สามารถจับต้องได้ (Hard Media) เช่น DVD หรือ CD ต้องเสียภาษีนำเข้า นอกจากนี้ สหรัฐฯ กับสิงคโปร์ยังมีความตกลงร่วมมือทางด้านต่างๆ อาทิ ความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญา (สิงคโปร์จะขยายระยะเวลาในการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาให้แก่สหรัฐฯ จาก 50 ปี เป็น 70 ปี) ด้านศุลกากร และการจัดซื้อโดยรัฐ เป็นต้นประโยชน์ที่สหรัฐฯ และสิงคโปร์จะได้รับจากข้อตกลงฯ อาทิ
ด้านการค้าสินค้าและบริการ ในปี 2544 สิงคโปร์เป็นคู่ค้ารายใหญ่อันดับที่ 12 ของสหรัฐฯ ขณะที่สหรัฐฯ เป็นคู่ค้าอันดับที่ 2 ของสิงคโปร์ โดยสหรัฐฯ และสิงคโปร์มีมูลค่าการค้าสินค้าและบริการระหว่างกันสูงถึง 38,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับสินค้าของสิงคโปร์ที่มีลู่ทางขยายการส่งออกไปยังสหรัฐฯ ได้แก่ เคมีภัณฑ์ ปิโตรเคมี อิเล็กทรอนิกส์ ผลิตภัณฑ์อาหาร รวมทั้งสินค้าที่มีการส่งมอบทางอิเล็กทรอนิกส์ด้วย ซึ่งผลของข้อตกลงนี้จะทำให้สิงคโปร์เป็นศูนย์กลางทางการค้าที่มีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันสหรัฐฯ ก็สามารถขยายการส่งออกสินค้าของตนไปยังประเทศสมาชิกเอเชียอื่นๆ ได้มากยิ่งขึ้นด้วย
ด้านการลงทุน ในปี 2544 สหรัฐฯ เป็นนักลงทุนรายใหญ่ที่สุดในสิงคโปร์ มีมูลค่าเงินลงทุนทางตรงในสิงคโปร์รวม 37,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในภาคอุตสาหกรรม การเงิน และปิโตรเลียม ฯลฯ ขณะที่สิงคโปร์เป็นนักลงทุนจากเอเชียรายใหญ่อันดับที่ 2 ของสหรัฐฯ รองจากญี่ปุ่น มีมูลค่าเงินลงทุนทางตรงในสหรัฐฯ รวม 6,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทั้งนี้ การที่สิงคโปร์เปิดตลาดการเงินและบริการกว้างขึ้นให้แก่สหรัฐฯ คาดว่าจะส่งผลให้ธุรกิจบริการของสหรัฐฯ มีลู่ทางที่เปิดดำเนินการในสิงคโปร์ได้เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะธุรกิจธนาคาร เนื่องจากสิงคโปร์จะยกเลิกข้อห้ามว่าด้วยการจัดตั้งธนาคารเต็มรูปแบบ (Full-service Bank) ให้แก่ธนาคารจากสหรัฐฯ ภายใน 18 เดือน นับจากวันที่ข้อตกลงฯ มีผลบังคับใช้ อีกทั้งธุรกิจประกันภัยของสหรัฐฯ ยังสามารถเข้ามาตั้งสาขา สาขาย่อย และร่วมลงทุนกับผู้ประกอบการในสิงคโปร์ได้อีกด้วย ซึ่งหากสหรัฐฯ ใช้สิงคโปร์เป็นฐานขยายการลงทุนไปยังประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคเอเชีย ย่อมจะเกื้อหนุนให้สิงคโปร์เป็นศูนย์กลางทางการเงินที่สำคัญยิ่งขึ้นในภูมิภาคเอเชีย
--ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย มกราคม 2547--
-พห-
สำหรับสาระสำคัญของข้อตกลงฯ ดังกล่าว พอสรุปได้ดังนี้
การค้าสินค้า (Trade in Goods)
สิงคโปร์ : รับประกันว่าจะยกเลิกภาษีนำเข้าทันทีสำหรับสินค้าทุกชนิดที่นำเข้าจากสหรัฐฯ โดยครอบคลุมอาณาเขตศุลกากร (Custom Territory) ของสหรัฐฯ ซึ่งประกอบด้วยรัฐต่างๆ รวม 50 รัฐ รวมทั้ง District of Columbia และ Puerto Rico ซึ่งเป็นดินแดนของสหรัฐฯ ด้วย
สหรัฐฯ : จะยกเว้นภาษีนำเข้าสำหรับสินค้าส่วนใหญ่ที่นำเข้าจากสิงคโปร์ สินค้าส่วนที่เหลือสหรัฐฯ จะทยอยลดและยกเลิกภาษีนำเข้าภายใน 3-10 ปี นอกจากนี้ ตามหลักการนับรวมแหล่งกำเนิดสินค้า (Integrated Sourcing Initiative: ISI) สหรัฐฯ จะต้องยกเว้นภาษีนำเข้าให้แก่สินค้าเทคโนโลยีสารสนเทศและสินค้าอุตสาหกรรมของสิงคโปร์ที่เข้าไปตั้งฐานการผลิตในเกาะบาตัมและเกาะบินตันของอินโดนีเซียด้วย (หากสินค้าดังกล่าวไม่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมภายในของสหรัฐฯ) เนื่องจากเกาะบาตัมและเกาะบินตันเป็นนิคมอุตสาหกรรมของอินโดนีเซียที่นักลงทุนชาวสิงคโปร์เข้าไปลงทุนตั้งโรงงานผลิตสินค้าเป็นจำนวนมาก
การค้าบริการ (Trade in Services)
สิงคโปร์ : จะเปิดตลาดให้แก่ธุรกิจบริการของสหรัฐฯ มากขึ้น เช่น ด้านการเงิน (อาทิ ธนาคาร ประกันภัย และหลักทรัพย์ ฯลฯ) คอมพิวเตอร์และบริการที่เกี่ยวข้อง ธุรกิจขายตรง โทรคมนาคม ท่องเที่ยว โฆษณา การก่อสร้าง และภาคพลังงาน เป็นต้น
สหรัฐฯ : จะยกเว้นค่าธรรมเนียมที่เรียกว่า "Merchandise Processing Fee" และภาษีซ่อมแซมเรือ (Vessel Repair Duty) ให้แก่สิงคโปร์ด้วย
การลงทุน (Investment)
สิงคโปร์ : จะดำเนินการให้มีหลักประกัน (Secure) และกรอบการดำเนินการด้านกฎหมายแก่นักลงทุนสหรัฐฯ ที่เปิดดำเนินการในสิงคโปร์
สหรัฐฯ : จะให้การคุ้มครองอย่างเป็นรูปธรรม (Substantive Protections) แก่นักลงทุนสิงคโปร์ในสหรัฐฯ
อื่นๆ เช่น ธุรกิจอีคอมเมิร์ซและสินค้าดิจิตอล (E-Commerce and Digital Products) สหรัฐฯ และสิงคโปร์ตกลงที่จะยกเว้นค่าธรรมเนียมสำหรับสินค้าที่ส่งมอบผ่านทางเครือข่ายอิเล็กทรอนิกส์โดยถูกกฎหมาย เช่น การ Download ข้อมูล ซอฟต์แวร์ และเพลง ฯลฯ ส่วนการซื้อขายสินค้าที่สามารถจับต้องได้ (Hard Media) เช่น DVD หรือ CD ต้องเสียภาษีนำเข้า นอกจากนี้ สหรัฐฯ กับสิงคโปร์ยังมีความตกลงร่วมมือทางด้านต่างๆ อาทิ ความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญา (สิงคโปร์จะขยายระยะเวลาในการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาให้แก่สหรัฐฯ จาก 50 ปี เป็น 70 ปี) ด้านศุลกากร และการจัดซื้อโดยรัฐ เป็นต้นประโยชน์ที่สหรัฐฯ และสิงคโปร์จะได้รับจากข้อตกลงฯ อาทิ
ด้านการค้าสินค้าและบริการ ในปี 2544 สิงคโปร์เป็นคู่ค้ารายใหญ่อันดับที่ 12 ของสหรัฐฯ ขณะที่สหรัฐฯ เป็นคู่ค้าอันดับที่ 2 ของสิงคโปร์ โดยสหรัฐฯ และสิงคโปร์มีมูลค่าการค้าสินค้าและบริการระหว่างกันสูงถึง 38,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับสินค้าของสิงคโปร์ที่มีลู่ทางขยายการส่งออกไปยังสหรัฐฯ ได้แก่ เคมีภัณฑ์ ปิโตรเคมี อิเล็กทรอนิกส์ ผลิตภัณฑ์อาหาร รวมทั้งสินค้าที่มีการส่งมอบทางอิเล็กทรอนิกส์ด้วย ซึ่งผลของข้อตกลงนี้จะทำให้สิงคโปร์เป็นศูนย์กลางทางการค้าที่มีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันสหรัฐฯ ก็สามารถขยายการส่งออกสินค้าของตนไปยังประเทศสมาชิกเอเชียอื่นๆ ได้มากยิ่งขึ้นด้วย
ด้านการลงทุน ในปี 2544 สหรัฐฯ เป็นนักลงทุนรายใหญ่ที่สุดในสิงคโปร์ มีมูลค่าเงินลงทุนทางตรงในสิงคโปร์รวม 37,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในภาคอุตสาหกรรม การเงิน และปิโตรเลียม ฯลฯ ขณะที่สิงคโปร์เป็นนักลงทุนจากเอเชียรายใหญ่อันดับที่ 2 ของสหรัฐฯ รองจากญี่ปุ่น มีมูลค่าเงินลงทุนทางตรงในสหรัฐฯ รวม 6,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทั้งนี้ การที่สิงคโปร์เปิดตลาดการเงินและบริการกว้างขึ้นให้แก่สหรัฐฯ คาดว่าจะส่งผลให้ธุรกิจบริการของสหรัฐฯ มีลู่ทางที่เปิดดำเนินการในสิงคโปร์ได้เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะธุรกิจธนาคาร เนื่องจากสิงคโปร์จะยกเลิกข้อห้ามว่าด้วยการจัดตั้งธนาคารเต็มรูปแบบ (Full-service Bank) ให้แก่ธนาคารจากสหรัฐฯ ภายใน 18 เดือน นับจากวันที่ข้อตกลงฯ มีผลบังคับใช้ อีกทั้งธุรกิจประกันภัยของสหรัฐฯ ยังสามารถเข้ามาตั้งสาขา สาขาย่อย และร่วมลงทุนกับผู้ประกอบการในสิงคโปร์ได้อีกด้วย ซึ่งหากสหรัฐฯ ใช้สิงคโปร์เป็นฐานขยายการลงทุนไปยังประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคเอเชีย ย่อมจะเกื้อหนุนให้สิงคโปร์เป็นศูนย์กลางทางการเงินที่สำคัญยิ่งขึ้นในภูมิภาคเอเชีย
--ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่งประเทศไทย มกราคม 2547--
-พห-