อุตสาหกรรมปิโตรเคมี (Petrochemical Industry)
ไตรมาส 1 ปี 2550 ราคาแนฟธาของตลาดเอเชียค่อนข้างผันผวน กล่าวคือในเดือนมกราคมปรับตัวลดลงตามราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก
โดยมีสาเหตุจากอุณหภูมิทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของสหรัฐฯ อบอุ่นกว่าปกติ ส่งผลต่อความต้องการใช้ heating oil มีไม่มาก อีกทั้งปริมาณ
สำรองน้ำมันดิบ gasoline และ distillate ของสหรัฐฯ ปรับตัวเพิ่มขึ้น แต่ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ราคาน้ำมันดิบอยู่ในช่วงขาขึ้นมาโดยตลอดจนถึง
ปลายไตรมาส ส่งผลให้ราคาแนฟธาอยู่ในช่วงขาขึ้นตามไปด้วย สาเหตุประกอบด้วย 2 สาเหตุหลัก ได้แก่ สาเหตุด้านการเมือง และ ด้านแผนการลด
กำลังการผลิตของประเทศผู้ผลิตในภูมิภาคเอเชียและตะวันออกกลาง ส่วนราคาเอทิลีนโดยเฉลี่ยของตลาดเอเชียในเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์มีการ
ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีการคาดการณ์ว่าภาวะเอทิลีนเอเชียจะตึงตัวมาก จากการที่หน่วยผลิตในประเทศไทยมีการปิดซ่อมบำรุงเอทิลีนแค
รกเกอร์ 2 หน่วย กำลังการผลิตรวม 685,000 ตัน/ปี ในช่วงกลางของไตรมาส อีกทั้งเกาหลีใต้มีการปิดซ่อมบำรุงเอทิลีนแครกเกอร์ ขนาดกำลังการ
ผลิต 850,000 ตัน/ปี ในช่วงกลางไตรมาส ส่วนในช่วงเดือนมีนาคมราคาเอทิลีนเอเชียได้ปรับตัวลดลงอย่างมาก เนื่องจากอุปทานเอทิลีนในตลาดมี
มากหลังจากที่เกาหลีใต้ขยายกำลังการผลิตเอทิลีนแครกเกอร์จาก 550,000 ตัน/ปี เป็น 850,000 ตัน/ปี และมีการคาดการณ์ว่าราคาเอทิลีนจะถูกกด
ดันจากอุปทานเอทิลีนในตลาดที่จะเพิ่มขึ้นในไตรมาสที่ 2
สำหรับการซื้อขายเม็ดพลาสติกทั้ง PE และ PP ในช่วงเดือนมกราคมปริมาณการซื้อขายในประเทศมีเพิ่มขึ้น เนื่องจากผู้ใช้เม็ดพลาสติ
ดได้ทยอยเก็บสต็อกเนื่องจากคาดการณ์ว่าตลาดเม็ดพลาสติกในประเทศจะตึงตัว สาเหตุจากการปิดซ่อมบำรุงเอทิลีนแครกเกอร์ 2 หน่วยในประเทศ ใน
ช่วงกลางไตรมาสจนถึงปลายไตรมาสตลาดในประเทศค่อนข้างตึงตัว ราคามีการปรับตัวลดลงเล็กน้อยตามราคาตลาดเอเชีย ปริมาณการซื้อขายมีไม่มาก
นัก เนื่องจากผู้ใช้ได้มีการเก็บสต็อกในช่วงต้นไตรมาส อีกทั้งการคาดการณ์ว่าจะมีปริมาณโพรพิลีนเพิ่มเข้าสู่ตลาดมากในช่วงต้นไตรมาสที่ 2 ทำให้ผู้ซื้อ
ชะลอการซื้อลง
ประเทศจีน ซึ่งเป็นตลาดสำคัญของผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี ได้ประกาศอัตราภาษีนำเข้าสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี สำหรับปี พ.ศ. 2550 ดังมี
รายละเอียดตามตารางแนบท้าย
การผลิต
ไตรมาส 1 ปี 2550 อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภายในประเทศ มีแผนขยายกำลังการผลิต PP และ PE ในโครงการเอทิลีนแครกเกอร์ใหม่ที่
สามารถผลิตเอทิลีนและโพรพิลีนได้ 900,000 ตัน/ปี และ 800,000 ตัน/ปี ตามลำดับ และแผนขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก ABS เพิ่มขึ้นเป็น
116,000 ตัน/ปี และลงทุนเพิ่มการทำคอมพาวด์เม็ดพลาสติก HDPE อีก 40,000 ตัน/ปี กำหนดเสร็จสมบูรณ์ปี 2010
สำหรับการผลิตในภูมิภาคเอเชีย จีนเลื่อนกำหนดการเดินเครื่องเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 800,000 ตัน/ปี ไปเป็นปี 2010 โครงการร่วม
ลงทุนโรงกลั่นน้ำมันและคอมเพล็กซ์ปิโตรเคมีระหว่างจีนและซาอุดิอาระเบีย ประกอบด้วยกำลังการผลิตโรงกลั่นน้ำมัน 12 ล้านตัน/ปี โดยจะใช้น้ำมันดิบ
จากซาอุดิอาระเบียในการกลั่น ส่วนหน่วยผลิตปิโตรเคมี จะมีการสร้างเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 800,000 ตัน/ปี หน่วยผลิต PE, PP และหน่วยผลิต
พาราไซลีน กำลังการผลิตรวม 800,000 ตัน/ปี 400,000 ตัน/ปี และ 700,000 ตัน/ปี ตามลำดับ โดยคาดว่าจะเสร็จสมบูรณ์ในช่วงต้นปี 2009
รัฐบาลจีนได้อนุมัติโครงการลงทุนผลิตสาร styrene/propylene oxide (SM/PO) ให้แก่บริษัทสัญชาติอเมริกัน โดยสามารถผลิต SM ได้
602,000 ตัน/ปี และ PO ได้ 274,000 ตัน/ปี มีกำหนดเริ่มเดินเครื่องในปี 2009 และได้เลื่อนกำหนดการเดินเครื่องโครงการเอทิลีนแครกเกอร์
ขนาด 1 ล้านตัน/ปี ที่สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องได้แก่ หน่วยผลิต LLDPE/HDPE และหน่วยผลิต PP กำลังการผลิตรวม 600,000 ตัน/ปี และ
550,000 ตัน/ปี ตามลำดับ จากปี 2008 เป็นปี 2009 และในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี 2007
ไต้หวัน เริ่มงาน pre-commissioning เอทิลีนแครกเกอร์ใหม่ขนาด 1.2 ล้านตัน/ปี และคาดว่าจะสามารถเดินเครื่องผลิตได้ในช่วง
ปลายเดือนเมษายน โดยแครกเกอร์ดังกล่าวสามารถผลิตโพรพิลีนได้ 600,000 ตัน/ปี และยังมีการสร้าง Olefins Conversion Unit ซึ่งจะทำให้
สามารถผลิตโพรพิลีนได้เพิ่มขึ้นอีก 250,000 ตัน/ปี โดยหน่วยผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องที่ใช้วัตถุดิบจากแครกเกอร์นี้ ประกอบด้วย หน่วยผลิต styrene
monomer (SM) หน่วยผลิต MEG มีกำลังการผลิตหน่วยละ 700,000 ตัน/ปี และหน่วยผลิต bisphenol-A มีกำลังการผลิต 130,000 ตัน/ปี
เกาหลีใต้ วางแผนขยายกำลังการผลิตเอทิลีนแครกเกอร์จาก 650,000 ตัน/ปี เป็น 1 ล้านตัน/ปี ภายในกลางปี 2008 ทำให้เพิ่มกำลัง
การผลิตโพรพิลีนจาก 325,000 ตัน/ปี เป็น 500,000 ตัน/ปี นอกจากนี้ มีการลงทุนด้าน Olefins Conversion Unit หรือหน่วยเมทาธีลิส ที่
สามารถผลิตโพรพิลีนได้ 200,000 ตัน/ปี โดยกำลังการผลิตโอเลฟินส์ที่เพิ่มขึ้นนี้ จะใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับหน่วยผลิต LLDPE/HDPE ที่มีการขยายกำลัง
การผลิตเป็น 320,000 ตัน/ปี หน่วยผลิตที่สร้างใหม่ ได้แก่ หน่วยผลิต MEG หน่วยผลิต PP และหน่วยผลิต MMA ขนาด 390,000 ตัน/ปี 300,000
ตัน/ปี และ 150,000 ตัน/ปี ตามลำดับ มีกำหนดแล้วเสร็จในช่วงกลางปี 2008
ญี่ปุ่น มีแผนเริ่มเดินเครื่อง propylene splitter ที่สามารถผลิตโพรพิลีนได้ 100,000 ตัน/ปี ในเดือนตุลาคม ปี 2007
อินเดีย รัฐบาลให้การสนับสนุนให้ลงทุนสร้างคอมเพล็กซ์ปิโตรเคมีเพื่อเป็นศูนย์กลางการผลิตปิโตรเคมีและผลิตภัณฑ์พลาสติก ซึ่งคอมเพล็กซ์
นี้ประกอบด้วยโรงกลั่นน้ำมันขนาด 15 ล้านตัน/ปี เอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 857,000 ตัน/ปี สามารถผลิตโพรพิลีนได้ 650,000 ตัน/ปี หน่วยผลิต
ผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง ได้แก่หน่วยผลิต LLDPE/HDPE หน่วยผลิต HDPE หน่วยผลิต MEG และหน่วยผลิต PP มีกำลังการผลิต 350,000 ตัน/ปี 300,000
ตัน/ปี 300,000 ตัน/ปี และ 600,000 ตัน/ปี ตามลำดับ โดยมีกำหนดเริ่มเดินเครื่องผลิตในปี 2009
อิหร่าน เลื่อนกำหนดเริ่มเดินเครื่องเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 1.32 ล้านตัน/ปี ในโครงการโอเลฟินส์หมายเลข 10 เป็นปลายปี 2007
เนื่องจากติดขัดในเรื่องเงินทุนและกำลังคน และมีกำหนดเริ่มเดินเครื่องเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 1 ล้านตัน/ปี ในโครงการโอเลฟินส์หมายเลข 9 ใน
กลางเดือนเมษายน ปี 2007 ซึ่งประกอบด้วยหน่วยผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง ได้แก่ หน่วยผลิต LDPE และหน่วยผลิต MDPE/HDPE กำลังการผลิตหน่วยละ
300,000 ตัน/ปี โดยคาดว่าจะเริ่มเดินเครื่องในช่วงไตรมาส 3 ปี 2007
ซาอุดิอาระเบีย อยู่ระหว่างเลือกผู้รับเหมางาน Engineering, Procurement and Construction (EPC) สำหรับโครงการลงทุน
หน่วยผลิตผลิตภัณฑ์เคมี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการคอมเพล็กซ์ปิโตรเคมีอันประกอบด้วยเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 1.3 ล้านตัน/ปี ใช้อีเทนและบิวเท
นเป็นวัตถุดิบตั้งต้น ประกอบด้วย หน่วยผลิต ethanolamines หน่วยผลิต dimethyl formamide หน่วยผลิต ethoxylate และหน่วยผลิต
choline chloride ขนาดกำลังการผลิต 100,000 ตัน/ปี 50,000 ตัน/ปี 40,000 ตัน/ปี และ 20,000 ตัน/ปี ตามลำดับ มีกำหนดเริ่มเดิน
เครื่องผลิตในเดือนสิงหาคม ปี 2009 และวางแผนจะเริ่มเดินเครื่องหน่วยผลิต PP กำลังการผลิต 450,000 ตัน/ปี และหน่วยผลิตโพรเพนดีไฮโดรจี
เนชั่น กำลังการผลิตโพรพิลีน 460,000 ตัน/ปี ในช่วงปลายปี 2008 อีกทั้งอยู่ระหว่างทำการศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนสร้างหน่วยผลิต
acrylonitrile (CAN) ขนาด 200,000-250,000 ตัน/ปี โดยใช้โพรเพนในประเทศเป็นวัตถุดิบ คาดว่าหากลงทุนจะสามารถเดินเครื่องเชิง
พาณิชย์ได้ในปี 2012-2013
คูเวต วางแผนดึงบริษัทต่างชาติเข้ามาเป็นผู้ร่วมลงทุนรายที่ 3 ในโครงการโรงกลั่นน้ำมันในประเทศจีนขนาด 12 ล้านตัน/ปี มูลค่าการ
ลงทุน 5 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ซึ่งได้รับการอนุมัติในหลักการจากรัฐบาลกลางประเทศจีนแล้ว แต่ยังต้องส่งผลการศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนเพื่อ
ขออนุมัติการลงทุนในขั้นสุดท้านต่อไป
การ์ตา วางแผนขยายกำลังการผลิตหน่วยผลิต LDPE เพิ่มจาก 400,000 ตัน/ปี เป็น 450,000 ตัน/ปี ขยายกำลังการผลิต EDC เพิ่ม
จาก 200,000 ตัน/ปี เป็น 500,000 ตัน/ปี และขยายกำลังการผลิต VCM เพิ่มจาก 300,000 น/ปี เป็น 350,000 ตัน/ปี อย่างไรก็ตามเมื่อ
พิจารณาภาวะตลาดแล้ว ได้ตัดสินใจเลื่อนแผนขยายกำลังการผลิตหน่วยผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องออกไปเป็นปี 2008-2009 โดยมีเป้าหมายการส่งออกมาสู่
ตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือและตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นหลัก
การตลาด
ราคาเม็ดพลาติก PE และ PP ในช่วงไตรมาส 1 ปี 2550 ระดับราคาไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก ราคามีการเคลื่อนไหวอยู่ในช่วงแคบๆ
โดยราคาจำหน่ายเม็ดพลาสติก (ราคาเฉลี่ย SE Asia CIF) ในเดือนมีนาคม 2550 ของ LDPE, HDPE, และ PP อยู่ที่ระดับ 45.65, 44.65
และ 44.33 บาท/กิโลกรัม ตามลำดับ ทั้งนี้ LDPE, HDPE และ PP มีระดับราคาเฉลี่ยลดลงจากไตรมาส 4 ปี 2549 ที่ระดับราคา 45.73,
45.61 และ 45.25 บาท/กิโลกรัม ตามลำดับ
การนำเข้า
ปิโตรเคมี มูลค่านำเข้า (ล้านบาท) เปลี่ยนแปลง (ร้อยละ)
Q1/2549 Q4/2549 Q1/2550* เทียบกับไตรมาสที่ผ่านมา เทียบกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อน
ขั้นต้น 3,318.16 4,003.58 NA NA NA
ขั้นกลาง 10,118.49 8,552.54 NA NA NA
ขั้นปลาย 16,518.92 15,735.06 NA NA NA
ที่มา : ข้อมูลจากกรมศุลกากร
หมายเหตุ : * เนื่องจากกรมศุลกากรได้นำพิกัดฮาโมไนซ์ฉบับปี 2007 (HS 2007) มาใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2550 ทำให้การจัด
เก็บสถิติการนำเข้า-ส่งออก ต้องจัดทำโปรแกรมใหม่ทั้งระบบ ซึ่งขณะนี้ (พ.ค. 2550) อยู่ระหว่างดำเนินการ ทำให้ไม่มีข้อมูลใช้ในการวิเคราะห์
การส่งออก
ปิโตรเคมี มูลค่านำเข้า (ล้านบาท) เปลี่ยนแปลง (ร้อยละ)
Q1/2549 Q4/2549 Q1/2550* เทียบกับไตรมาสที่ผ่านมา เทียบกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อน
ขั้นต้น 6,951.57 6,541.03 NA NA NA
ขั้นกลาง 7,502.13 16,549.96 NA NA NA
ขั้นปลาย 37,416.98 38,236.51 NA NA NA
ที่มา : ข้อมูลจากกรมศุลกากร
หมายเหตุ : * เนื่องจากกรมศุลกากรได้นำพิกัดฮาโมไนซ์ฉบับปี 2007 (HS 2007) มาใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2550 ทำให้การ
จัดเก็บสถิติการนำเข้า-ส่งออก ต้องจัดทำโปรแกรมใหม่ทั้งระบบ ซึ่งขณะนี้ (พ.ค. 2550) อยู่ระหว่างดำเนินการ ทำให้ไม่มีข้อมูลใช้ในการวิเคราะห์
แนวโน้ม
เป็นที่ทราบกันว่า อุตสาหกรรมปิโตรเคมีป็นอุตสาหกรรมที่มีวัฏจักร ลักษณะการเพิ่มขึ้นของอุปสงค์และอุปทานผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีมีความแตก
ต่างกันมาก โดยการเติบโตของอุปสงค์จะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป ในขณะที่อุปทานของผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีจะเพิ่มคราวละมหาศาล เพื่อให้การลงทุนเกิด
การประหยัดต่อขนาด (Economy of Scale) ซึ่งคาดว่าอุตสาหกรรมปิโตรเคมีจะเข้าสู่วัฏจักรต่ำสุดในปี 2009-2011 ดังจะเห็นได้จากการ
ขยายการลงทุนของประเทศผู้ผลิตต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย และตะวันออกกลาง ซึ่งมีแผนการเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์ในหน่วยลงทุนใหม่ๆ ในปีดังกล่าว
จำนวนมาก อันจะก่อให้เกิดอุปทานส่วนเกินในตลาดได้ ทำให้ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีมีแนวโน้มลดลง และผู้ผลิตจะประสบปัญหากำไรลดลงหรือขาดทุนได้
สำหรับประเทศไทย จากการที่ค่าเงินบาทมีการปรับค่าแข็งขึ้นอย่างมาก โดยในเดือนมีนาคมอยู่ที่ระดับ 35.15 บาท/เหรียญสหรัฐฯ อีกทั้ง
ประเทศไทยอยู่ระหว่างขั้นตอนการร่างรัฐธรรมนูญฉบับปี 2550 ซึ่งปัญหาข้างต้นจะส่งผลให้เกิดความไม่มั่นใจในการลงทุนของภาคเอกชน รวมถึงภาค
อุตสาหกรรมที่มีการส่งออกต้องประสบกับปัญหาตลาดส่งออกที่ลดลง ซึ่งอุตสาหกรรมปิโตรเคมีก็ได้รับผลจากปัจจัยดังกล่าวด้วย หากปัญหาการแข็งค่าของ
เงินบาทยังคงดำเนินต่อไป จึงไม่ควรมองข้ามผู้ใช้ปลายทางที่เป็นตลาดในประเทศเพื่อเป็นแหล่งรองรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีส่วนเกินที่จะประสบปัญหาการ
ส่งออกและเพื่อเป็นการบรรเทาไม่ให้เกิดผลกระทบที่รุนแรงในระยะยาว
ตาราง แสดงอัตราภาษีอัตราภาษีนำเข้าผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีประเทศจีน ประจำปี พ.ศ. 2550
Product Tariff rate Tariff rate Asian***(%) Asia Pacific
in 2007 (%) in 2006 (%) Agreement****(%)
Naphtha 6 6 5 5.4
Ethylene 0* (2) 0* (2) - -
Benzene 2 1 - -
O-Xylene 2 1 - -
Methanol 5.5 - 5 -
PTA 6.5* (7.6) 6.5* (8.6) - 7.1
VCM 1* (5.5) 1* 5 3.9
Phenol 5.5 - 5 -
Acetone 5.5 - 5 -
ACN 5* (6.5) 6.5 - -
SM 2 2 1.4 1.4
Oxo-alcohols 5.5 - 5 -
TDI 6.5 - 5 -
Pure MDI 6.5 - 5 -
Polymeric MDI 6.5 - 6 6
VAM 5.5 - 5 -
Acetic acid 5.5 - 5 -
Acrylic acid 5.5 - 5 -
Acrylates 5.5 - 5 -
HDPE 7.8** 9.1 7.4 7.4
LDPE 7.8** 9.1 7.4 7.4
LLDPE 6.5 6.5 - -
PVC 7.6 8.6 7.1 7.1
PP 7.6 8.6 7.6 7.6
Polycarbonate 6.5 - 5 6.1
Polyols 7.6 8.6 7.1 7.1
PS 7.6 8.6 7.1 7.1
ABS 7.6 8.6 7.1 7.1
Nylon 6,6 7.6 8.6 - -
Epoxy resin 7.6 8.6 7.1 7.1
Polyisobutylene 7.6 9 5 -
Polyformaldehyde 7.6 8.6 7.1 7.1
SBR 7.5 - 5 7.1
Sulphur 1.5* (3) - - -
Ammonia 1* (5.5) - - -
Urea 1 - - -
Compound fertiliser 1 - - -
DAP 1 - - -
Lubricant 6 - 5 5.4
Parffin wax 6 - 5 5.4
Nitrile rubber 7.5 - 5 7.1
Melamine 6.5 - 5 -
Aniline 6.5 - 5 -
Ethanol 40 - 12 -
หมายเหตุ : * อัตราภาษีเบื้องต้น อัตราเดิมอยู่ในวงเล็บ
** ใช้อัตรา 3% เมื่อราคานำเข้าสูงกว่า 2,000 เหรียญสหรัฐ/ตัน
(ราคาที่รวมต้นทุนค่าขนส่งและค่าประกันแล้ว)
*** ประเทศในกลุ่มอาเซียนประกอบด้วย ไทย มาเลเซีย บรูไน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย
ฟิลิปปินส์ เวียดนาม ลาว และพม่า
**** ประเทศที่อยู่ภายใต้ข้อตกลง Asia Pacific Agreement ประกอบด้วย บังคลาเทศ
อินเดีย เกาหลีใต้ ลาว และศรีลังกา
--สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม--
-พห-
ไตรมาส 1 ปี 2550 ราคาแนฟธาของตลาดเอเชียค่อนข้างผันผวน กล่าวคือในเดือนมกราคมปรับตัวลดลงตามราคาน้ำมันดิบในตลาดโลก
โดยมีสาเหตุจากอุณหภูมิทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของสหรัฐฯ อบอุ่นกว่าปกติ ส่งผลต่อความต้องการใช้ heating oil มีไม่มาก อีกทั้งปริมาณ
สำรองน้ำมันดิบ gasoline และ distillate ของสหรัฐฯ ปรับตัวเพิ่มขึ้น แต่ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ราคาน้ำมันดิบอยู่ในช่วงขาขึ้นมาโดยตลอดจนถึง
ปลายไตรมาส ส่งผลให้ราคาแนฟธาอยู่ในช่วงขาขึ้นตามไปด้วย สาเหตุประกอบด้วย 2 สาเหตุหลัก ได้แก่ สาเหตุด้านการเมือง และ ด้านแผนการลด
กำลังการผลิตของประเทศผู้ผลิตในภูมิภาคเอเชียและตะวันออกกลาง ส่วนราคาเอทิลีนโดยเฉลี่ยของตลาดเอเชียในเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์มีการ
ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีการคาดการณ์ว่าภาวะเอทิลีนเอเชียจะตึงตัวมาก จากการที่หน่วยผลิตในประเทศไทยมีการปิดซ่อมบำรุงเอทิลีนแค
รกเกอร์ 2 หน่วย กำลังการผลิตรวม 685,000 ตัน/ปี ในช่วงกลางของไตรมาส อีกทั้งเกาหลีใต้มีการปิดซ่อมบำรุงเอทิลีนแครกเกอร์ ขนาดกำลังการ
ผลิต 850,000 ตัน/ปี ในช่วงกลางไตรมาส ส่วนในช่วงเดือนมีนาคมราคาเอทิลีนเอเชียได้ปรับตัวลดลงอย่างมาก เนื่องจากอุปทานเอทิลีนในตลาดมี
มากหลังจากที่เกาหลีใต้ขยายกำลังการผลิตเอทิลีนแครกเกอร์จาก 550,000 ตัน/ปี เป็น 850,000 ตัน/ปี และมีการคาดการณ์ว่าราคาเอทิลีนจะถูกกด
ดันจากอุปทานเอทิลีนในตลาดที่จะเพิ่มขึ้นในไตรมาสที่ 2
สำหรับการซื้อขายเม็ดพลาสติกทั้ง PE และ PP ในช่วงเดือนมกราคมปริมาณการซื้อขายในประเทศมีเพิ่มขึ้น เนื่องจากผู้ใช้เม็ดพลาสติ
ดได้ทยอยเก็บสต็อกเนื่องจากคาดการณ์ว่าตลาดเม็ดพลาสติกในประเทศจะตึงตัว สาเหตุจากการปิดซ่อมบำรุงเอทิลีนแครกเกอร์ 2 หน่วยในประเทศ ใน
ช่วงกลางไตรมาสจนถึงปลายไตรมาสตลาดในประเทศค่อนข้างตึงตัว ราคามีการปรับตัวลดลงเล็กน้อยตามราคาตลาดเอเชีย ปริมาณการซื้อขายมีไม่มาก
นัก เนื่องจากผู้ใช้ได้มีการเก็บสต็อกในช่วงต้นไตรมาส อีกทั้งการคาดการณ์ว่าจะมีปริมาณโพรพิลีนเพิ่มเข้าสู่ตลาดมากในช่วงต้นไตรมาสที่ 2 ทำให้ผู้ซื้อ
ชะลอการซื้อลง
ประเทศจีน ซึ่งเป็นตลาดสำคัญของผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี ได้ประกาศอัตราภาษีนำเข้าสำหรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี สำหรับปี พ.ศ. 2550 ดังมี
รายละเอียดตามตารางแนบท้าย
การผลิต
ไตรมาส 1 ปี 2550 อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภายในประเทศ มีแผนขยายกำลังการผลิต PP และ PE ในโครงการเอทิลีนแครกเกอร์ใหม่ที่
สามารถผลิตเอทิลีนและโพรพิลีนได้ 900,000 ตัน/ปี และ 800,000 ตัน/ปี ตามลำดับ และแผนขยายกำลังการผลิตเม็ดพลาสติก ABS เพิ่มขึ้นเป็น
116,000 ตัน/ปี และลงทุนเพิ่มการทำคอมพาวด์เม็ดพลาสติก HDPE อีก 40,000 ตัน/ปี กำหนดเสร็จสมบูรณ์ปี 2010
สำหรับการผลิตในภูมิภาคเอเชีย จีนเลื่อนกำหนดการเดินเครื่องเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 800,000 ตัน/ปี ไปเป็นปี 2010 โครงการร่วม
ลงทุนโรงกลั่นน้ำมันและคอมเพล็กซ์ปิโตรเคมีระหว่างจีนและซาอุดิอาระเบีย ประกอบด้วยกำลังการผลิตโรงกลั่นน้ำมัน 12 ล้านตัน/ปี โดยจะใช้น้ำมันดิบ
จากซาอุดิอาระเบียในการกลั่น ส่วนหน่วยผลิตปิโตรเคมี จะมีการสร้างเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 800,000 ตัน/ปี หน่วยผลิต PE, PP และหน่วยผลิต
พาราไซลีน กำลังการผลิตรวม 800,000 ตัน/ปี 400,000 ตัน/ปี และ 700,000 ตัน/ปี ตามลำดับ โดยคาดว่าจะเสร็จสมบูรณ์ในช่วงต้นปี 2009
รัฐบาลจีนได้อนุมัติโครงการลงทุนผลิตสาร styrene/propylene oxide (SM/PO) ให้แก่บริษัทสัญชาติอเมริกัน โดยสามารถผลิต SM ได้
602,000 ตัน/ปี และ PO ได้ 274,000 ตัน/ปี มีกำหนดเริ่มเดินเครื่องในปี 2009 และได้เลื่อนกำหนดการเดินเครื่องโครงการเอทิลีนแครกเกอร์
ขนาด 1 ล้านตัน/ปี ที่สามารถผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องได้แก่ หน่วยผลิต LLDPE/HDPE และหน่วยผลิต PP กำลังการผลิตรวม 600,000 ตัน/ปี และ
550,000 ตัน/ปี ตามลำดับ จากปี 2008 เป็นปี 2009 และในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี 2007
ไต้หวัน เริ่มงาน pre-commissioning เอทิลีนแครกเกอร์ใหม่ขนาด 1.2 ล้านตัน/ปี และคาดว่าจะสามารถเดินเครื่องผลิตได้ในช่วง
ปลายเดือนเมษายน โดยแครกเกอร์ดังกล่าวสามารถผลิตโพรพิลีนได้ 600,000 ตัน/ปี และยังมีการสร้าง Olefins Conversion Unit ซึ่งจะทำให้
สามารถผลิตโพรพิลีนได้เพิ่มขึ้นอีก 250,000 ตัน/ปี โดยหน่วยผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องที่ใช้วัตถุดิบจากแครกเกอร์นี้ ประกอบด้วย หน่วยผลิต styrene
monomer (SM) หน่วยผลิต MEG มีกำลังการผลิตหน่วยละ 700,000 ตัน/ปี และหน่วยผลิต bisphenol-A มีกำลังการผลิต 130,000 ตัน/ปี
เกาหลีใต้ วางแผนขยายกำลังการผลิตเอทิลีนแครกเกอร์จาก 650,000 ตัน/ปี เป็น 1 ล้านตัน/ปี ภายในกลางปี 2008 ทำให้เพิ่มกำลัง
การผลิตโพรพิลีนจาก 325,000 ตัน/ปี เป็น 500,000 ตัน/ปี นอกจากนี้ มีการลงทุนด้าน Olefins Conversion Unit หรือหน่วยเมทาธีลิส ที่
สามารถผลิตโพรพิลีนได้ 200,000 ตัน/ปี โดยกำลังการผลิตโอเลฟินส์ที่เพิ่มขึ้นนี้ จะใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับหน่วยผลิต LLDPE/HDPE ที่มีการขยายกำลัง
การผลิตเป็น 320,000 ตัน/ปี หน่วยผลิตที่สร้างใหม่ ได้แก่ หน่วยผลิต MEG หน่วยผลิต PP และหน่วยผลิต MMA ขนาด 390,000 ตัน/ปี 300,000
ตัน/ปี และ 150,000 ตัน/ปี ตามลำดับ มีกำหนดแล้วเสร็จในช่วงกลางปี 2008
ญี่ปุ่น มีแผนเริ่มเดินเครื่อง propylene splitter ที่สามารถผลิตโพรพิลีนได้ 100,000 ตัน/ปี ในเดือนตุลาคม ปี 2007
อินเดีย รัฐบาลให้การสนับสนุนให้ลงทุนสร้างคอมเพล็กซ์ปิโตรเคมีเพื่อเป็นศูนย์กลางการผลิตปิโตรเคมีและผลิตภัณฑ์พลาสติก ซึ่งคอมเพล็กซ์
นี้ประกอบด้วยโรงกลั่นน้ำมันขนาด 15 ล้านตัน/ปี เอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 857,000 ตัน/ปี สามารถผลิตโพรพิลีนได้ 650,000 ตัน/ปี หน่วยผลิต
ผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง ได้แก่หน่วยผลิต LLDPE/HDPE หน่วยผลิต HDPE หน่วยผลิต MEG และหน่วยผลิต PP มีกำลังการผลิต 350,000 ตัน/ปี 300,000
ตัน/ปี 300,000 ตัน/ปี และ 600,000 ตัน/ปี ตามลำดับ โดยมีกำหนดเริ่มเดินเครื่องผลิตในปี 2009
อิหร่าน เลื่อนกำหนดเริ่มเดินเครื่องเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 1.32 ล้านตัน/ปี ในโครงการโอเลฟินส์หมายเลข 10 เป็นปลายปี 2007
เนื่องจากติดขัดในเรื่องเงินทุนและกำลังคน และมีกำหนดเริ่มเดินเครื่องเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 1 ล้านตัน/ปี ในโครงการโอเลฟินส์หมายเลข 9 ใน
กลางเดือนเมษายน ปี 2007 ซึ่งประกอบด้วยหน่วยผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง ได้แก่ หน่วยผลิต LDPE และหน่วยผลิต MDPE/HDPE กำลังการผลิตหน่วยละ
300,000 ตัน/ปี โดยคาดว่าจะเริ่มเดินเครื่องในช่วงไตรมาส 3 ปี 2007
ซาอุดิอาระเบีย อยู่ระหว่างเลือกผู้รับเหมางาน Engineering, Procurement and Construction (EPC) สำหรับโครงการลงทุน
หน่วยผลิตผลิตภัณฑ์เคมี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการคอมเพล็กซ์ปิโตรเคมีอันประกอบด้วยเอทิลีนแครกเกอร์ขนาด 1.3 ล้านตัน/ปี ใช้อีเทนและบิวเท
นเป็นวัตถุดิบตั้งต้น ประกอบด้วย หน่วยผลิต ethanolamines หน่วยผลิต dimethyl formamide หน่วยผลิต ethoxylate และหน่วยผลิต
choline chloride ขนาดกำลังการผลิต 100,000 ตัน/ปี 50,000 ตัน/ปี 40,000 ตัน/ปี และ 20,000 ตัน/ปี ตามลำดับ มีกำหนดเริ่มเดิน
เครื่องผลิตในเดือนสิงหาคม ปี 2009 และวางแผนจะเริ่มเดินเครื่องหน่วยผลิต PP กำลังการผลิต 450,000 ตัน/ปี และหน่วยผลิตโพรเพนดีไฮโดรจี
เนชั่น กำลังการผลิตโพรพิลีน 460,000 ตัน/ปี ในช่วงปลายปี 2008 อีกทั้งอยู่ระหว่างทำการศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนสร้างหน่วยผลิต
acrylonitrile (CAN) ขนาด 200,000-250,000 ตัน/ปี โดยใช้โพรเพนในประเทศเป็นวัตถุดิบ คาดว่าหากลงทุนจะสามารถเดินเครื่องเชิง
พาณิชย์ได้ในปี 2012-2013
คูเวต วางแผนดึงบริษัทต่างชาติเข้ามาเป็นผู้ร่วมลงทุนรายที่ 3 ในโครงการโรงกลั่นน้ำมันในประเทศจีนขนาด 12 ล้านตัน/ปี มูลค่าการ
ลงทุน 5 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ซึ่งได้รับการอนุมัติในหลักการจากรัฐบาลกลางประเทศจีนแล้ว แต่ยังต้องส่งผลการศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนเพื่อ
ขออนุมัติการลงทุนในขั้นสุดท้านต่อไป
การ์ตา วางแผนขยายกำลังการผลิตหน่วยผลิต LDPE เพิ่มจาก 400,000 ตัน/ปี เป็น 450,000 ตัน/ปี ขยายกำลังการผลิต EDC เพิ่ม
จาก 200,000 ตัน/ปี เป็น 500,000 ตัน/ปี และขยายกำลังการผลิต VCM เพิ่มจาก 300,000 น/ปี เป็น 350,000 ตัน/ปี อย่างไรก็ตามเมื่อ
พิจารณาภาวะตลาดแล้ว ได้ตัดสินใจเลื่อนแผนขยายกำลังการผลิตหน่วยผลิตผลิตภัณฑ์ต่อเนื่องออกไปเป็นปี 2008-2009 โดยมีเป้าหมายการส่งออกมาสู่
ตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือและตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นหลัก
การตลาด
ราคาเม็ดพลาติก PE และ PP ในช่วงไตรมาส 1 ปี 2550 ระดับราคาไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก ราคามีการเคลื่อนไหวอยู่ในช่วงแคบๆ
โดยราคาจำหน่ายเม็ดพลาสติก (ราคาเฉลี่ย SE Asia CIF) ในเดือนมีนาคม 2550 ของ LDPE, HDPE, และ PP อยู่ที่ระดับ 45.65, 44.65
และ 44.33 บาท/กิโลกรัม ตามลำดับ ทั้งนี้ LDPE, HDPE และ PP มีระดับราคาเฉลี่ยลดลงจากไตรมาส 4 ปี 2549 ที่ระดับราคา 45.73,
45.61 และ 45.25 บาท/กิโลกรัม ตามลำดับ
การนำเข้า
ปิโตรเคมี มูลค่านำเข้า (ล้านบาท) เปลี่ยนแปลง (ร้อยละ)
Q1/2549 Q4/2549 Q1/2550* เทียบกับไตรมาสที่ผ่านมา เทียบกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อน
ขั้นต้น 3,318.16 4,003.58 NA NA NA
ขั้นกลาง 10,118.49 8,552.54 NA NA NA
ขั้นปลาย 16,518.92 15,735.06 NA NA NA
ที่มา : ข้อมูลจากกรมศุลกากร
หมายเหตุ : * เนื่องจากกรมศุลกากรได้นำพิกัดฮาโมไนซ์ฉบับปี 2007 (HS 2007) มาใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2550 ทำให้การจัด
เก็บสถิติการนำเข้า-ส่งออก ต้องจัดทำโปรแกรมใหม่ทั้งระบบ ซึ่งขณะนี้ (พ.ค. 2550) อยู่ระหว่างดำเนินการ ทำให้ไม่มีข้อมูลใช้ในการวิเคราะห์
การส่งออก
ปิโตรเคมี มูลค่านำเข้า (ล้านบาท) เปลี่ยนแปลง (ร้อยละ)
Q1/2549 Q4/2549 Q1/2550* เทียบกับไตรมาสที่ผ่านมา เทียบกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อน
ขั้นต้น 6,951.57 6,541.03 NA NA NA
ขั้นกลาง 7,502.13 16,549.96 NA NA NA
ขั้นปลาย 37,416.98 38,236.51 NA NA NA
ที่มา : ข้อมูลจากกรมศุลกากร
หมายเหตุ : * เนื่องจากกรมศุลกากรได้นำพิกัดฮาโมไนซ์ฉบับปี 2007 (HS 2007) มาใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2550 ทำให้การ
จัดเก็บสถิติการนำเข้า-ส่งออก ต้องจัดทำโปรแกรมใหม่ทั้งระบบ ซึ่งขณะนี้ (พ.ค. 2550) อยู่ระหว่างดำเนินการ ทำให้ไม่มีข้อมูลใช้ในการวิเคราะห์
แนวโน้ม
เป็นที่ทราบกันว่า อุตสาหกรรมปิโตรเคมีป็นอุตสาหกรรมที่มีวัฏจักร ลักษณะการเพิ่มขึ้นของอุปสงค์และอุปทานผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีมีความแตก
ต่างกันมาก โดยการเติบโตของอุปสงค์จะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป ในขณะที่อุปทานของผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีจะเพิ่มคราวละมหาศาล เพื่อให้การลงทุนเกิด
การประหยัดต่อขนาด (Economy of Scale) ซึ่งคาดว่าอุตสาหกรรมปิโตรเคมีจะเข้าสู่วัฏจักรต่ำสุดในปี 2009-2011 ดังจะเห็นได้จากการ
ขยายการลงทุนของประเทศผู้ผลิตต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย และตะวันออกกลาง ซึ่งมีแผนการเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์ในหน่วยลงทุนใหม่ๆ ในปีดังกล่าว
จำนวนมาก อันจะก่อให้เกิดอุปทานส่วนเกินในตลาดได้ ทำให้ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีมีแนวโน้มลดลง และผู้ผลิตจะประสบปัญหากำไรลดลงหรือขาดทุนได้
สำหรับประเทศไทย จากการที่ค่าเงินบาทมีการปรับค่าแข็งขึ้นอย่างมาก โดยในเดือนมีนาคมอยู่ที่ระดับ 35.15 บาท/เหรียญสหรัฐฯ อีกทั้ง
ประเทศไทยอยู่ระหว่างขั้นตอนการร่างรัฐธรรมนูญฉบับปี 2550 ซึ่งปัญหาข้างต้นจะส่งผลให้เกิดความไม่มั่นใจในการลงทุนของภาคเอกชน รวมถึงภาค
อุตสาหกรรมที่มีการส่งออกต้องประสบกับปัญหาตลาดส่งออกที่ลดลง ซึ่งอุตสาหกรรมปิโตรเคมีก็ได้รับผลจากปัจจัยดังกล่าวด้วย หากปัญหาการแข็งค่าของ
เงินบาทยังคงดำเนินต่อไป จึงไม่ควรมองข้ามผู้ใช้ปลายทางที่เป็นตลาดในประเทศเพื่อเป็นแหล่งรองรับผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีส่วนเกินที่จะประสบปัญหาการ
ส่งออกและเพื่อเป็นการบรรเทาไม่ให้เกิดผลกระทบที่รุนแรงในระยะยาว
ตาราง แสดงอัตราภาษีอัตราภาษีนำเข้าผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีประเทศจีน ประจำปี พ.ศ. 2550
Product Tariff rate Tariff rate Asian***(%) Asia Pacific
in 2007 (%) in 2006 (%) Agreement****(%)
Naphtha 6 6 5 5.4
Ethylene 0* (2) 0* (2) - -
Benzene 2 1 - -
O-Xylene 2 1 - -
Methanol 5.5 - 5 -
PTA 6.5* (7.6) 6.5* (8.6) - 7.1
VCM 1* (5.5) 1* 5 3.9
Phenol 5.5 - 5 -
Acetone 5.5 - 5 -
ACN 5* (6.5) 6.5 - -
SM 2 2 1.4 1.4
Oxo-alcohols 5.5 - 5 -
TDI 6.5 - 5 -
Pure MDI 6.5 - 5 -
Polymeric MDI 6.5 - 6 6
VAM 5.5 - 5 -
Acetic acid 5.5 - 5 -
Acrylic acid 5.5 - 5 -
Acrylates 5.5 - 5 -
HDPE 7.8** 9.1 7.4 7.4
LDPE 7.8** 9.1 7.4 7.4
LLDPE 6.5 6.5 - -
PVC 7.6 8.6 7.1 7.1
PP 7.6 8.6 7.6 7.6
Polycarbonate 6.5 - 5 6.1
Polyols 7.6 8.6 7.1 7.1
PS 7.6 8.6 7.1 7.1
ABS 7.6 8.6 7.1 7.1
Nylon 6,6 7.6 8.6 - -
Epoxy resin 7.6 8.6 7.1 7.1
Polyisobutylene 7.6 9 5 -
Polyformaldehyde 7.6 8.6 7.1 7.1
SBR 7.5 - 5 7.1
Sulphur 1.5* (3) - - -
Ammonia 1* (5.5) - - -
Urea 1 - - -
Compound fertiliser 1 - - -
DAP 1 - - -
Lubricant 6 - 5 5.4
Parffin wax 6 - 5 5.4
Nitrile rubber 7.5 - 5 7.1
Melamine 6.5 - 5 -
Aniline 6.5 - 5 -
Ethanol 40 - 12 -
หมายเหตุ : * อัตราภาษีเบื้องต้น อัตราเดิมอยู่ในวงเล็บ
** ใช้อัตรา 3% เมื่อราคานำเข้าสูงกว่า 2,000 เหรียญสหรัฐ/ตัน
(ราคาที่รวมต้นทุนค่าขนส่งและค่าประกันแล้ว)
*** ประเทศในกลุ่มอาเซียนประกอบด้วย ไทย มาเลเซีย บรูไน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย
ฟิลิปปินส์ เวียดนาม ลาว และพม่า
**** ประเทศที่อยู่ภายใต้ข้อตกลง Asia Pacific Agreement ประกอบด้วย บังคลาเทศ
อินเดีย เกาหลีใต้ ลาว และศรีลังกา
--สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม--
-พห-